İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

fermanı

olası alıntı: Arapça–Farsça Tüm bağlamlar →
10
geçiş
3,7
milyonda
21.770.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
5
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası9236,3
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi10,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,69
EÇS D 0,00

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimKuTEÇSToplam
fermânı·273273
fermanı9110

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: fermanı) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
ḳılınmış31112,1913,171,7349,8
taŋrınıŋ410210,1910,372,0049,9

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“fermanı” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (10) →
KuT T. 34/61b1–2 36 musaḫḫar ḳıldımız aŋar yelni yorıyur anıŋ fermanı birle yumşaḳ nė yerni kim tilese
KuT T. 31/25a2 64 inmez-miz meger seniŋ iḍiŋ fermanı birle aŋar turur ol kim biziŋ ḳatımızda turur ol kim biziŋ …
KuT T. 26/22a3 … yırattımız şenbe boḍunlarını yaᶜni cuhudlarnı erür taŋrınıŋ fermanı ḳılınmış
KuT T. 36/93b2 … ḫar ḳıldı sizke deryanı yorısun tėp kemini anıŋ içinde anıŋ fermanı birle tilemek üçün sizler anıŋ fazlındın şükr ḳılıŋlar tėp
KuT T. 30/12b1–3 … aŋa çıḳarsa sen boḍunnı ḳaraŋḳuluḳlardın [yaruḳ]-–luḳḳa iḍi fermanı birle olar küşüş…
KuT T. 35/10b3 … azda burun et-öz: ey ökünç anıŋ üze kim haddin keçtim taŋrı fermanı içinde bütünlükin erdim füsus tutġanlardın
KuT T. 33/6a2 … i içinde ḳaçan öteseler olardın hacetini taḳı erür taŋrınıŋ fermanı ḳılınmış ḳılġu teg
KuT T. 29/36b1 … ar saŋa işlerni ançaḳa tegi keldi haḳiḳat belgürdi taŋrınıŋ fermanı olar unamaġlılar. / 49 olardın ol kim aytur: destur bėrgil …
KuT T. 33/7b3 … aŋrı sünneti anlar içinde keçtiler anda burun erür taŋrınıŋ fermanı endaze endaze ḳılınmış
EÇS III 56a … şünce Cenâb-ı Bârî sûre-i (---) (---) Arapça emriyle nâra ferman-ı Hudâ olunca ol ân İbrâhîm'e nâr gülzâr-ı gül‘izâr olup âteş …