Veriyi tablo olarak gör
| Eser | Geçiş | Milyonda |
|---|---|---|
| Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası | 1 | 26,3 |
| Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi | 533 | 217,7 |
Metin içindeki dağılım
Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).
Yazım değişkeleri
Tarihsel ses ve yazım denklikleri →Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.
Eserlere göre kullanım
Tüm anlam ayrışmaları →Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: haber) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.
Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.
Eşdizimlilik
Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.
| Eşdizim | Birlikte | Toplam | Konum | logDice | MI | t | G² |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| gönderüp | 42 | 639 | 10,20 | 5,38 | 6,32 | 234,1 | |
| deyü | 170 | 6.007 | 9,73 | 4,16 | 12,31 | 669,8 | |
| gelince | 27 | 562 | 9,66 | 4,92 | 5,02 | 133,5 | |
| verdiler | 18 | 207 | 9,64 | 5,78 | 4,17 | 110,5 | |
| verdiklerinde | 11 | 21 | 9,34 | 8,37 | 3,31 | 112,9 | |
| geldi | 22 | 660 | 9,24 | 4,40 | 4,47 | 92,9 | |
| şâfî | 9 | 25 | 9,04 | 7,83 | 2,99 | 83,5 | |
| alup | 46 | 2.459 | 8,98 | 3,56 | 6,21 | 144,1 | |
| geldikde | 13 | 446 | 8,76 | 4,20 | 3,41 | 51,5 | |
| gönderdiler | 7 | 51 | 8,62 | 6,44 | 2,62 | 49,6 | |
| gönderir | 7 | 60 | 8,59 | 6,20 | 2,61 | 47,2 | |
| derhâl | 11 | 439 | 8,53 | 3,98 | 3,11 | 40,4 | |
| gönderdikde | 6 | 38 | 8,43 | 6,64 | 2,42 | 44,3 | |
| vilâyete | 6 | 41 | 8,42 | 6,53 | 2,42 | 43,4 | |
| geliyor | 6 | 53 | 8,39 | 6,16 | 2,42 | 40,1 | |
| aldım | 6 | 67 | 8,35 | 5,82 | 2,41 | 37,2 | |
| sizi | 7 | 196 | 8,30 | 4,50 | 2,53 | 30,5 | |
| paşaya | 10 | 525 | 8,27 | 3,59 | 2,90 | 31,6 | |
| anlar | 18 | 1.398 | 8,25 | 3,02 | 3,72 | 44,1 | |
| dilleri | 5 | 36 | 8,17 | 6,45 | 2,21 | 35,6 | |
| edin | 6 | 150 | 8,17 | 4,66 | 2,35 | 27,5 | |
| şâyi | 5 | 38 | 8,16 | 6,38 | 2,21 | 35,0 | |
| verince | 5 | 46 | 8,14 | 6,10 | 2,20 | 33,0 | |
| pâdişâha | 7 | 289 | 8,12 | 3,94 | 2,47 | 25,3 | |
| verdikde | 5 | 56 | 8,12 | 5,82 | 2,20 | 31,0 | |
| hemân | 35 | 3.865 | 8,03 | 2,52 | 4,88 | 64,7 | |
| paşa’ya | 11 | 864 | 8,01 | 3,01 | 2,90 | 26,7 | |
| hân’a | 8 | 493 | 8,00 | 3,36 | 2,55 | 22,9 | |
| güftâre | 4 | 4 | 7,93 | 9,30 | 2,00 | 51,6 | |
| bize | 8 | 547 | 7,92 | 3,21 | 2,52 | 21,4 | |
| âgâhı | 4 | 9 | 7,92 | 8,13 | 1,99 | 39,2 | |
| verüp | 16 | 1.722 | 7,86 | 2,55 | 3,32 | 30,2 | |
| paşa’dan | 5 | 177 | 7,85 | 4,16 | 2,11 | 19,5 | |
| şâh’a | 4 | 54 | 7,80 | 5,55 | 1,96 | 23,2 | |
| serdâra | 4 | 59 | 7,79 | 5,42 | 1,95 | 22,5 | |
| aldık | 4 | 68 | 7,77 | 5,22 | 1,95 | 21,4 | |
| küffârın | 6 | 390 | 7,73 | 3,28 | 2,20 | 16,6 | |
| olunca | 7 | 611 | 7,65 | 2,86 | 2,28 | 15,7 | |
| elçi | 5 | 296 | 7,62 | 3,42 | 2,03 | 14,7 | |
| gelse | 4 | 136 | 7,61 | 4,22 | 1,89 | 15,9 |
Hemen solunda
Hemen sağında
Dağılımsal komşular deneysel
Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.
Biçim ailesi
haber* ile tüm bağlamlar →“haber” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.
Örnek bağlamlar
Tümü (534) →| EÇS VII 47b | … hâksâr hîle ile sulha muğâyir bir iş edüp istîlâ etdi" deyü | haber | gelir. |
| EÇS VI 108a | … mahalde handak kenârında mukaddemâ bizden firâr edüp kâfire | haber | eden mürtedleri araba tekerlekleri üzre kazığa urulmuş görd … |
| EÇS VII 44b | … i bir kara çadırda meks edüp yine paşaya "Buyursunlar" deyü | haber | gönderdikde paşa bu habere vücûd vermeyüp asker-i İslâm ile … |
| EÇS IX Y7a | … ya yapışmak muradınızsa varın, ağaya intisâb edin ve anlara | haber | edin. Biz şurada bınar başında kahve pişiririz. Gerüden tiz … |
| EÇS VII 172b | … r gelüp "Hânım Edil suyu bu gece kıstadı", ya‘nî dondu deyü | haber | getirdikde hemân Timur Hân nehr-i Edil'i buzlap âsân vech i … |
| EÇS V 147a | … ra ve serhad gâzîlerinin bahâdırân-ı dilâverân şahbâzlarına | haber | gönderüp otuz üç bin güzîde "Benem, diğer nîst!" diyen yara … |
| EÇS V 183b | … etmişdir" deyü Façatlı Alî Ağa yediyle Macar dilleri gelüp | haber | verdiklerinde serâperde önünde kelleleri galtân olup her gü … |
| EÇS X Y207b | … it gelsün" deyü yedi ocağa ve sâ’ir gurebâya alay çavuşları | haber | edüp derhâl bir beyâz sancağ-ı Muhammedî paşa sarây meydânı … |
| EÇS VII 25b | … Sedd-i İskender-vâr lenger bırağup bu esbâbların ahvâlinden | haber | sordurdukda, |
| EÇS VII 25b | … âblar bizim Yanık kapudanının esbâblarıdır. Gece karanlıkda | haber | gelüp kalkdıklarında şaşkınlıklarından cümle şeylerin ve bi … |