Veriyi tablo olarak gör
| Eser | Geçiş | Milyonda |
|---|---|---|
| Kutadgu Bilig | 2 | 27,2 |
| Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi | 37 | 15,1 |
Metin içindeki dağılım
Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).
Yazım değişkeleri
Tarihsel ses ve yazım denklikleri →Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.
Eserlere göre kullanım
Tüm anlam ayrışmaları →Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: hal) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.
Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.
Eşdizimlilik
Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.
| Eşdizim | Birlikte | Toplam | Konum | logDice | MI | t | G² |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| akd | 6 | 15 | 11,83 | 11,76 | 2,45 | 88,7 | |
| hân’ı | 5 | 174 | 9,59 | 7,96 | 2,23 | 45,4 | |
| yerine | 5 | 435 | 8,43 | 6,64 | 2,21 | 36,2 | |
| halîfe | 3 | 307 | 8,15 | 6,40 | 1,71 | 20,7 | |
| pâdişâh | 3 | 674 | 7,11 | 5,27 | 1,69 | 16,1 | |
| murâd | 3 | 1.704 | 5,82 | 3,93 | 1,62 | 10,8 | |
| sultân | 6 | 4.193 | 5,54 | 3,63 | 2,25 | 19,3 | |
| deyü | 8 | 6.007 | 5,44 | 3,53 | 2,58 | 24,7 | |
| edüp | 22 | 23.957 | 4,91 | 2,99 | 4,10 | 54,0 | |
| yine | 6 | 7.372 | 4,73 | 2,82 | 2,10 | 13,2 | |
| kal‘ai | 6 | 7.733 | 4,66 | 2,75 | 2,08 | 12,7 | |
| eder | 3 | 4.249 | 4,52 | 2,61 | 1,45 | 5,9 | |
| hân | 3 | 5.401 | 4,18 | 2,26 | 1,37 | 4,7 | |
| ü | 5 | 11.295 | 3,85 | 1,94 | 1,65 | 6,1 | |
| olup | 6 | 17.281 | 3,50 | 1,59 | 1,63 | 5,2 | |
| cümle | 5 | 21.197 | 2,95 | 1,03 | 1,14 | 2,1 | |
| u | 4 | 17.434 | 2,91 | 0,99 | 0,99 | 1,5 | |
| ile | 3 | 23.769 | 2,05 | 0,13 | 0,15 | 0,0 | |
| ve | 11 | 147.919 | 1,28 | -0,64 | -1,84 | 2,6 |
Hemen solunda
Hemen sağında
Dağılımsal komşular deneysel
Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.
Biçim ailesi
hal* ile tüm bağlamlar →“hal” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.
Örnek bağlamlar
Tümü (39) →| EÇS VIII 212a | … ın bir ferd-i âferîde aslâ kat‘ edemez, zîrâ gümüş ma‘denin | hal | etmeğe mîrî kûhistân ve dırahtistândır. Bir kimesne bir dır … |
| EÇS X Y266b | … Çerkes halîfe olup saltanata tâlibdir, deyü el-Mütevekkil'i | hal | ‘ edüp Kal‘atü'l-Cebel'de haps etdi. Altı seneden sonra Berk … |
| EÇS I 61b | … â-gûn ihtilâller vâkı‘ olup bilâhire yine Sultân Mustafâ'yı | hal | ‘ etdiler. Saltanat sene 1, şehr 4 olup cümle ulemâların meş … |
| EÇS X Y450b | … gelen kapucular kethudâsın vekîl-i mutlak edüp cümle akd ü | hal | anın destinde olup cümle tevâbi‘ [u] levâhıkları zabt edüp … |
| EÇS X Y177a–Y177b | … ı ta‘âmı hal edüp bişirir. Lâkin dahi ta‘âm çiğ iken eridüp | hal | eder. Anıniçün Y 177b Mısır ta‘âmında lezzet yokdur. Mısı … |
| EÇS V 100a | … bilse gerek. Etrâfımız düşman almışdır" deyü Mehemmed Hân'ı | hal | ‘ edüp babası Murâd Hân'ı yine halîfe edüp Mehemmed Hân'ı Ma … |
| EÇS X Y387b | … cevz-i bevvâ kadar ba‘de't-ta‘âm tenâvül etse cümle ta‘âmı | hal | edüp mi‘deyi tas[h]îh eder, ve cemî‘i ahlât-ı rîhi tahtânî … |
| EÇS X Y177a–Y177b | … yerine bunu korlar, tarfetü'l-ayn içre eti ve gayrı ta‘âmı | hal | edüp bişirir. Lâkin dahi ta‘âm çiğ iken eridüp hal eder. An … |
| EÇS I 188b | … sahk olmuş varak altunları koyup mahv olup beyâz kurus gibi | hal | olur. Ba‘dehu ol kurus olan civalı altunu âteş üzre gümüş k … |
| EÇS X Y453a–Y453b | … cdan geçüp Y 453b Gavrîzâde Mehemmed şâh halîfe olup yine | hal | ‘ edüp yerine Sultân Tumanbay halîfe olup Hânke sahrâsında v … |