Veriyi tablo olarak gör
| Eser | Geçiş | Milyonda |
|---|---|---|
| Kutadgu Bilig | 1 | 13,6 |
| Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi | 513 | 209,6 |
Metin içindeki dağılım
Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).
Yazım değişkeleri
Tarihsel ses ve yazım denklikleri →Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.
Eserlere göre kullanım
Tüm anlam ayrışmaları →Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: halk) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.
Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.
Eşdizimlilik
Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.
| Eşdizim | Birlikte | Toplam | Konum | logDice | MI | t | G² |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| olunmuş | 29 | 480 | 9,90 | 5,31 | 5,25 | 158,8 | |
| kudret | 17 | 166 | 9,68 | 6,07 | 4,06 | 111,4 | |
| kudretiyle | 9 | 19 | 9,11 | 8,28 | 2,99 | 90,5 | |
| ise | 21 | 819 | 9,01 | 4,07 | 4,31 | 79,6 | |
| olunmamışdır | 9 | 58 | 9,01 | 6,67 | 2,97 | 66,9 | |
| etmişdir | 27 | 1.210 | 9,00 | 3,87 | 4,84 | 95,3 | |
| etmemişdir | 9 | 93 | 8,92 | 5,99 | 2,95 | 57,9 | |
| hayretde | 10 | 202 | 8,84 | 5,02 | 3,06 | 50,7 | |
| izzet | 9 | 136 | 8,83 | 5,44 | 2,93 | 50,9 | |
| mahlûk | 7 | 49 | 8,67 | 6,55 | 2,62 | 50,8 | |
| etdi | 33 | 2.151 | 8,66 | 3,33 | 5,17 | 93,6 | |
| olunmuşdur | 23 | 1.394 | 8,63 | 3,44 | 4,35 | 68,2 | |
| âlemi | 10 | 352 | 8,56 | 4,22 | 2,99 | 39,9 | |
| cenâbı | 15 | 787 | 8,56 | 3,64 | 3,56 | 48,5 | |
| esbâbını | 6 | 9 | 8,55 | 8,77 | 2,44 | 66,4 | |
| etmiş | 14 | 865 | 8,38 | 3,41 | 3,39 | 41,0 | |
| arzda | 8 | 280 | 8,37 | 4,23 | 2,68 | 32,0 | |
| kilid | 5 | 19 | 8,26 | 7,43 | 2,22 | 43,0 | |
| edîmi | 6 | 139 | 8,23 | 4,82 | 2,36 | 28,8 | |
| nisâr | 5 | 71 | 8,13 | 5,53 | 2,19 | 28,9 | |
| hallâkı | 5 | 73 | 8,12 | 5,49 | 2,19 | 28,6 | |
| şecerei | 5 | 73 | 8,12 | 5,49 | 2,19 | 28,6 | |
| âlem | 7 | 364 | 8,03 | 3,66 | 2,44 | 22,7 | |
| gördüler | 5 | 127 | 8,00 | 4,69 | 2,15 | 23,1 | |
| lafzı | 5 | 129 | 7,99 | 4,67 | 2,15 | 22,9 | |
| türâbdan | 4 | 13 | 7,96 | 7,66 | 1,99 | 35,9 | |
| etdiyse | 4 | 17 | 7,95 | 7,27 | 1,99 | 33,4 | |
| bârî | 7 | 433 | 7,92 | 3,41 | 2,40 | 20,5 | |
| ağacın | 4 | 34 | 7,90 | 6,27 | 1,97 | 27,4 | |
| benî | 11 | 1.010 | 7,89 | 2,84 | 2,85 | 24,5 | |
| berî | 4 | 56 | 7,85 | 5,55 | 1,96 | 23,2 | |
| olmuş | 16 | 1.824 | 7,81 | 2,53 | 3,31 | 29,7 | |
| mahlûkı | 4 | 95 | 7,75 | 4,79 | 1,93 | 19,0 | |
| rûyı | 7 | 558 | 7,74 | 3,04 | 2,32 | 17,3 | |
| böyle | 15 | 1.834 | 7,71 | 2,42 | 3,15 | 26,1 | |
| kalup | 9 | 930 | 7,67 | 2,67 | 2,53 | 18,2 | |
| cümle | 133 | 21.197 | 7,65 | 2,04 | 8,73 | 178,0 | |
| hüsni | 6 | 474 | 7,64 | 3,05 | 2,15 | 14,9 | |
| arasında | 4 | 163 | 7,60 | 4,01 | 1,88 | 14,8 | |
| içün | 15 | 2.036 | 7,59 | 2,27 | 3,07 | 23,6 |
Hemen solunda
Hemen sağında
Dağılımsal komşular deneysel
Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.
Biçim ailesi
halk* ile tüm bağlamlar →“halk” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.
Örnek bağlamlar
Tümü (514) →| EÇS X Y4a | … etmeğe arz-ı hâliye kalmayup kaht [u] galâ olduğundan cümle | halk | derelerde ve deryâlarda mâhîleri sayd edüp kifâf-ı nefs ede … |
| EÇS I 110b | … ni Cenâb-ı Bârî maraz-ı hummâya mübtelâ olanlara dâ’-i devâ | halk | etmişdir. Elbette beni bu hapsden halâs eyle' deyü zîr-i ze … |
| EÇS V 33a | … ğe başladı. Allâhu ekber acîb hikmet-i sırr-ı Hudâ'dır deyü | halk | vâlih olup hamd-i Hudâ Paşa sehel ifâkat buldu" deyü herkes … |
| EÇS IV 397a | Andan kable'l-Âdem | halk | olan cân kavmidir kim bunun dahi hadd [ü] nihâyetin Perverd … |
| EÇS IX Y143a | … bahirde Cenâb-ı Bârî ne kadar gûnâ-gûn hurde ve mücellâ taş | halk | etdi ise anda mevcûddur. Bu diyâr kavminin zu‘mu oldur ki b … |
| EÇS IX Y233b | … lan Fir‘avnîlerin lahmın ekl eden balıklardan kırıç balığın | halk | eyledi, mel‘ûn balıkdır. Mahallinde evsâfı tahrîr olunur. |
| EÇS III 62b | … yerden el bizi de danlayalar kişi / Belki gözde uzak yerden | halk | bizi acebleye âdem! |
| EÇS III 115a | … b-ı Bârî cümleden büyük Moskov diyârında nehr-i azîm Edil'i | halk | etmişdir kim tulû‘undan gurûbına gelince kırk mil ve elli m … |
| EÇS I 171b | … refis ve kabak, lahana ve hıyâr ve patlıcan ile tezyîn edüp | halk | üzre hıyâr ve şalgam atarak ubûr ederler. |
| EÇS X Y302a | Derhâl âsitâne kapusu dibinde | halk | ürküp bizim yanımıza geldiler. Cümlemiz ileri vardık. Bir s … |