Veriyi tablo olarak gör
| Eser | Geçiş | Milyonda |
|---|---|---|
| Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası | 1 | 26,3 |
| Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi | 442 | 180,6 |
Metin içindeki dağılım
Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).
Yazım değişkeleri
Tarihsel ses ve yazım denklikleri →Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.
Eserlere göre kullanım
Tüm anlam ayrışmaları →Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: hayr) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.
Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.
Eşdizimlilik
Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.
| Eşdizim | Birlikte | Toplam | Konum | logDice | MI | t | G² |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| du‘â | 91 | 573 | 11,52 | 6,92 | 9,46 | 709,6 | |
| du‘âlar | 41 | 80 | 11,33 | 8,61 | 6,39 | 433,8 | |
| olmaya | 40 | 138 | 11,14 | 7,79 | 6,30 | 365,4 | |
| du‘âi | 27 | 84 | 10,71 | 7,94 | 5,17 | 253,2 | |
| illâ | 41 | 360 | 10,71 | 6,44 | 6,33 | 290,1 | |
| du‘âdan | 17 | 35 | 10,19 | 8,53 | 4,11 | 177,2 | |
| du‘âyı | 20 | 129 | 10,16 | 6,88 | 4,43 | 154,5 | |
| yâd | 17 | 127 | 9,93 | 6,67 | 4,08 | 126,0 | |
| ola | 52 | 1.588 | 9,71 | 4,64 | 6,92 | 236,9 | |
| âkıbeti | 11 | 32 | 9,57 | 8,03 | 3,30 | 104,9 | |
| senâ | 13 | 171 | 9,44 | 5,86 | 3,54 | 81,0 | |
| âkıbetin | 9 | 11 | 9,34 | 9,28 | 3,00 | 109,0 | |
| uhrevî | 8 | 15 | 9,16 | 8,67 | 2,82 | 85,5 | |
| makdem | 7 | 9 | 8,99 | 9,21 | 2,64 | 83,4 | |
| murâdâtı | 7 | 13 | 8,97 | 8,68 | 2,64 | 75,0 | |
| dünyevî | 7 | 14 | 8,97 | 8,57 | 2,64 | 73,5 | |
| du‘âsıyla | 7 | 25 | 8,94 | 7,74 | 2,63 | 63,3 | |
| deyüp | 36 | 1.971 | 8,93 | 3,80 | 5,57 | 123,6 | |
| bizi | 13 | 481 | 8,85 | 4,36 | 3,43 | 54,3 | |
| du‘âlarıyla | 6 | 9 | 8,76 | 8,99 | 2,44 | 68,2 | |
| du‘âsın | 6 | 24 | 8,72 | 7,57 | 2,44 | 52,7 | |
| mütekâsir | 6 | 48 | 8,65 | 6,57 | 2,42 | 43,6 | |
| dedi | 14 | 784 | 8,55 | 3,77 | 3,47 | 47,4 | |
| murâdâtları | 5 | 4 | 8,52 | 9,89 | 2,23 | 66,4 | |
| du‘âların | 5 | 11 | 8,50 | 8,43 | 2,23 | 51,2 | |
| sultânım | 10 | 492 | 8,45 | 3,95 | 2,96 | 36,3 | |
| berekâtları | 5 | 33 | 8,43 | 6,85 | 2,22 | 38,4 | |
| eyleye | 6 | 129 | 8,43 | 5,15 | 2,38 | 31,4 | |
| hakîre | 11 | 629 | 8,39 | 3,73 | 3,07 | 36,8 | |
| ferâmûş | 5 | 55 | 8,36 | 6,11 | 2,20 | 33,0 | |
| behremend | 5 | 60 | 8,35 | 5,99 | 2,20 | 32,1 | |
| geldiniz | 5 | 75 | 8,31 | 5,67 | 2,19 | 29,8 | |
| bûs | 7 | 294 | 8,28 | 4,18 | 2,50 | 27,5 | |
| ta‘bîr | 10 | 630 | 8,25 | 3,60 | 2,90 | 31,7 | |
| vâfir | 6 | 210 | 8,23 | 4,44 | 2,34 | 25,7 | |
| fâtiha | 5 | 155 | 8,10 | 4,62 | 2,15 | 22,6 | |
| deyü | 53 | 6.007 | 8,07 | 2,75 | 6,20 | 112,6 | |
| du‘âsı | 4 | 44 | 8,07 | 6,11 | 1,97 | 26,4 | |
| vâkı‘ayı | 4 | 46 | 8,07 | 6,05 | 1,97 | 26,0 | |
| müyesser | 7 | 419 | 8,06 | 3,67 | 2,44 | 22,8 |
Hemen solunda
Hemen sağında
Dağılımsal komşular deneysel
Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.
Biçim ailesi
hayr* ile tüm bağlamlar →“hayr” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.
Örnek bağlamlar
Tümü (443) →| EÇS III 95b–96a | … paşa-yı melek-haslet eydür: "Ağa hayr mıdır?" dedikde Ağa: " | Hayr | , hayr. Müjdesi bizimdir!" dedükde paşa ile ikisi bir kayığa … |
| EÇS V 135b | … klarında, yeniçeri ağası ve Tekeli Mustafâ Paşa kethüdâsı, " | Hayr | ola sultânım" dedik lerinde, |
| EÇS V 93a | … ısn-ı hasîn ve sedd-i metîn kal‘a oluyor. Hakk celle ve alâ | hayr | ile itmâmın müyesser ede. |
| EÇS VIII 199b | Hele hamd-i Hudâ Mehemmed Efendi'nin | hayr | du‘âsın alup dest-i bûsıyla şerefyâb olup andan 5 sâ‘atde m … |
| EÇS VIII 347b | … çekilü[p] ba‘de't-tenâvül Arslan Paşa'ya def‘-i cû‘ edenler | hayr | du‘â ile Fâtiha tilâvet ederler, zîrâ evkâf-ı azîmdir. |
| EÇS X Y289b–Y290a | … ibâdetgâhdır, anda teberrüken bir gemi direğini bir sâhib-i | hayr | dikmişdir, kaddi seksen zirâ‘dır, bu sütûnun cânib-i erba‘a … |
| EÇS II 220b–221a | … "Mübarek olup sâlimîn ü gânimîn avdet müyesser ola", deyüp | hayr | du‘â ile bir Fâtiha-i Seb‘u'l-mesânî tilâvet olunup hakîr d … |
| EÇS X Y63b | … ü ve dördüncü hazîne Mısır'a ekâlîm-i seb‘adan gelen tüccâr | hayr | edüp tahsîl eder. |
| EÇS IV 267b | … rkezlere gitmek içün cümle ümerâ paşa otağına gelüp paşanın | hayr | du‘âlarıyla herkes me’mûr olduğu yire gidüp karâr-dâde oldu … |
| EÇS III 183b | … ve yüz katar ester ihsân edüp sa‘âdetlü Melek Ahmed Paşa'ya | hayr | du‘a edüp "Yürü mu‘în u zahîrin Allah ola!" deyüp İpşir Paş … |