İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

hayr*

131 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
1.912
geçiş
708,6
milyonda
131
biçim
2
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası378,8
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi1.909779,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,29
EÇS D 0,93

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: hayr) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
âlemi17835211,336,4813,191.357,6
vâlih9412110,577,109,62844,9
kalup11993010,424,5010,43529,8
du‘â9657310,314,899,47481,2
du‘âi688410,127,168,19622,2
du‘âyı451299,505,946,60299,8
du‘âlar43809,476,576,49334,9
dembeste42679,446,796,42346,4
illâ463609,374,496,48204,5
kaldılar411269,365,846,29266,3
olmaya401389,325,686,20248,9
berdehen38959,286,146,08266,0
ola641.5889,232,836,87143,2
âdem1003.7179,192,257,89155,7
mütekâsir34489,156,975,78294,0
vâfir362109,124,925,80182,1
engüşt32999,035,835,56207,3
olur1266.0129,031,898,19147,6
sâhibi571.6909,022,576,28110,0
azîmdir438149,013,225,85117,1
beğ531.4759,002,666,13108,0
kalır332108,994,795,54160,8
berekâtları28338,887,235,26261,7
aceb334058,873,855,34117,0
deyüp551.9718,862,305,9188,8
u27017.4348,841,4510,42204,0
hasenâtlar27278,837,465,17279,4
hasenât27288,837,415,17270,8
hasenâtları27288,837,415,17270,8
deyü946.0078,601,466,1871,8
yâd231278,535,004,65119,0
azîm674.0978,511,535,3555,0
görüp308468,482,654,6060,4
paşa’nın287468,432,734,4959,1
edüp26823.9578,410,988,08101,9
ü13111.2958,341,035,8554,3
olduk223638,313,424,2565,5
behremend19608,305,804,28122,1
paşa1069.4788,250,985,0840,0
dedi257848,252,494,1145,8

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (1.912) →
EÇS III 171b Cümleden sarây-ı selâtin-i Âl-i Osmân, hayrât-ı Sultân (---) (---) Hân, şehrin cânib-i şarkîsinde bir çemen …
EÇS V 121b … ile oymuş. Öyle mücellâ ve müdevverdir kim akl-ı benî Âdem hayretde kalır.
EÇS III 95b–96a … paşa-yı melek-haslet eydür: "Ağa hayr mıdır?" dedikde Ağa: "Hayr, hayr. Müjdesi bizimdir!" dedükde paşa ile ikisi bir kayığa …
EÇS VIII 192b … dâne-i hardal var. Herkes berk-i hazân gibi ditreyüp âlem-i hayretde kaldılar.
EÇS I 69b … iğimde Hünkâr ve gayrı musâhibler hande-künân tebessüm edüp hayrân kaldılar.
EÇS VIII 226b Dâru hayrin kad benâ destûru hâkâni'l-mu‘în, / A‘nî İshâk ibnu ibrâhîme …
EÇS VI 25a {Der-beyân-ı müşâvere-i papas-ı hayr-hâh bâ Serdâr Ali Paşa'yı}
EÇS I 203a … rı Fârisî'dir. Bu âyeti rehâvî makâmında okuduklarında âdem hayrân olur. Bu erganûnu Hazret-i Dâvûd, Ruhâ'da ya‘nî Urfa'da pey …
EÇS II 276b–277a … ib-i vakfdan mihmândârlar getirüp hizmet ederler. Böyle bir hayrât-ı kavîdir. Ve bir âb [u] hevâsı ve binâsı latîf rûşen ve rûşe …
EÇS VIII 236a … câmi‘i derler. Hakkâ ki bu bayrak alâmeti ve muvakkıtı aceb hayrât-ı azîmdir. Ve bu câmi‘ tâ çârsû-yı bâzârın ayne'l-fi‘linde ol …