Veriyi tablo olarak gör
| Eser | Geçiş | Milyonda |
|---|---|---|
| Kutadgu Bilig | 12 | 163,1 |
| Dede Korkut Kitabı | 3 | 92,5 |
| Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi | 77 | 31,5 |
Metin içindeki dağılım
Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).
Yazım değişkeleri
Tarihsel ses ve yazım denklikleri →Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.
Eserlere göre kullanım
Tüm anlam ayrışmaları →Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: himmet) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.
Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.
Eşdizimlilik
Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.
| Eşdizim | Birlikte | Toplam | Konum | logDice | MI | t | G² |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| bezli | 32 | 85 | 12,53 | 10,43 | 5,65 | 414,1 | |
| mürüvvet | 7 | 22 | 10,97 | 10,19 | 2,64 | 87,5 | |
| sa‘yi | 4 | 29 | 10,08 | 8,98 | 2,00 | 42,4 | |
| eylemeğe | 3 | 17 | 9,82 | 9,34 | 1,73 | 33,4 | |
| sarf | 6 | 148 | 9,68 | 7,22 | 2,43 | 48,4 | |
| etmeğe | 16 | 920 | 9,02 | 5,99 | 3,94 | 102,1 | |
| azîmet | 4 | 171 | 8,96 | 6,42 | 1,98 | 27,8 | |
| etse | 3 | 280 | 8,05 | 5,30 | 1,69 | 16,2 | |
| ta‘mîr | 3 | 375 | 7,72 | 4,87 | 1,67 | 14,5 | |
| ricâ | 3 | 385 | 7,69 | 4,84 | 1,67 | 14,4 | |
| bize | 4 | 547 | 7,68 | 4,74 | 1,93 | 18,7 | |
| amâr | 3 | 536 | 7,29 | 4,36 | 1,65 | 12,4 | |
| sehel | 3 | 552 | 7,25 | 4,32 | 1,65 | 12,3 | |
| etdik | 4 | 875 | 7,08 | 4,07 | 1,88 | 15,1 | |
| kal‘aya | 4 | 952 | 6,97 | 3,95 | 1,87 | 14,4 | |
| eğer | 3 | 1.172 | 6,28 | 3,23 | 1,55 | 8,1 | |
| etdi | 5 | 2.151 | 6,19 | 3,09 | 1,97 | 12,6 | |
| efendi | 3 | 1.710 | 5,77 | 2,69 | 1,46 | 6,1 | |
| etdiler | 3 | 1.988 | 5,56 | 2,47 | 1,42 | 5,4 | |
| edüp | 27 | 23.957 | 5,20 | 2,05 | 3,94 | 36,3 | |
| tahrîr | 3 | 3.026 | 4,98 | 1,86 | 1,26 | 3,4 | |
| mehemmed | 3 | 3.045 | 4,97 | 1,85 | 1,25 | 3,4 | |
| sultân | 3 | 4.193 | 4,52 | 1,39 | 1,07 | 2,1 | |
| kadar | 3 | 4.258 | 4,50 | 1,37 | 1,06 | 2,0 | |
| ile | 16 | 23.769 | 4,46 | 1,30 | 2,38 | 10,0 | |
| ü | 7 | 11.295 | 4,33 | 1,18 | 1,48 | 3,7 | |
| deyü | 3 | 6.007 | 4,01 | 0,87 | 0,79 | 0,9 | |
| ammâ | 7 | 15.229 | 3,90 | 0,75 | 1,08 | 1,6 | |
| olup | 7 | 17.281 | 3,72 | 0,57 | 0,86 | 1,0 | |
| var | 3 | 7.646 | 3,67 | 0,52 | 0,53 | 0,4 | |
| paşa | 3 | 9.478 | 3,36 | 0,21 | 0,24 | 0,1 | |
| u | 5 | 17.434 | 3,22 | 0,07 | 0,11 | 0,0 | |
| cümle | 3 | 21.197 | 2,21 | -0,95 | -1,61 | 1,6 | |
| ve | 6 | 147.919 | 0,41 | -2,75 | -14,02 | 47,5 |
Hemen solunda
Hemen sağında
Biçim ailesi
himmet* ile tüm bağlamlar →“himmet” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.
Örnek bağlamlar
Tümü (92) →| EÇS I 23a | … Osmân dahi İslâmbol'un feth [u] teshîrine ihtimâm-ı bezl-i | himmet | edüp Sultân Alâeddîn-i Selçûkıyân ta‘lîmiyle ibtidâ İslâmbo … |
| EÇS X Y40b | … Sultân Bâyezîd-i Velî'yi hâkim edüp adl [ü] adâlete bezl-i | himmet | edüp anda Selîm-i Evvel vücûda gelüp burc-ı şerefden âfitâb … |
| EÇS I 12b | … slâmbol'un sûr [u] bârûsunu müceddeden binâ etmeğe sa‘y [ü] | himmet | bezl-i makdûr etmeğe azîmet edüp şürû‘ etdi. |
| EÇS I 7b–8a | … ibtidâ bizim islâmıbolcuğazımızı 8a tahrîr etmeğe bezl-i | himmet | edüp var makdûrun sarf eyle, 'El-mukadder kâ’in' fehvâsınca … |
| EÇS II 285b | … l-ı Erzurûm'a ıttilâ‘ hâsıl etmeğe alâ kadri'l-imkân bezl-i | himmet | etmeğe mübâşeret etdik. Cemî‘î kânûnnâmeleri, defterhânesi … |
| EÇS X Y19b | … ttâ Enûşirvân Bağdâd'dan Yemen memleketlerine azîmet etmeğe | himmet | etmişdi, ammâ Yemen tübba‘ları kendüye mutî‘ olup ferâgat e … |
| EÇS IX Y110a | … yüz mîl körfezin nihâyeti Söğüdcük nâm mahaldir. Eğer mülûk | himmet | etse bu Söğüdcük'den ol dere içre Sönbeki boğazına dak kess … |
| EÇS I 128a | derlerdi. Âhir Mehemmed Hân bezl-i | himmet | edüp (---) senede İslâmbol'u ve Galata'[yı] feth edüp ma‘mû … |
| EÇS I 14a | Ve Kostantîn'in bu kal‘aya bezl-i | himmet | etmeden murâd [u] merâmı ol idi kim ilm-i nücûmda yegâne-i … |
| EÇS II 241b–242a | … in bûs edüp her biri "Yürü seyâhatin Hudâ mübârek ide" deyü | himmet | buyurdular. Bi-emri Hudâ hakîrin cân gözü açılup bu za‘îf k … |