İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

himmet*

20 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
216
geçiş
80,0
milyonda
20
biçim
3
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kutadgu Bilig16217,5
Dede Korkut Kitabı5154,1
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi19579,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KB D 0,61
DK D 0,55
EÇS D 0,90

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: himmet) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
bezli348511,859,295,82386,4
hâzır4139611,107,346,36340,8
mürüvvet7229,918,962,6475,5
ola411.5889,545,336,24225,1
merdân5419,327,572,2243,2
takla‘u’lcibâl449,2210,612,0058,8
nâzır221.0079,205,094,55113,3
sultânlardır4259,097,961,9936,9
sarf61489,085,982,4138,2
sa‘yi4299,067,751,9935,6
cümlesinin5959,046,362,2134,5
etmeğe189209,024,934,1088,8
ricâ93858,945,192,9247,5
eylemeğe3178,728,111,7328,3
mülûk41048,685,911,9725,1
mümkindir3558,506,411,7120,9
ihtimâm3718,426,041,7119,4
azîmet41718,405,191,9521,1
eyledik31508,074,961,6814,9
oldı31648,024,841,6714,4
taleb32377,764,301,6412,2
leylei32447,744,261,6412,1
aceb44057,723,951,8714,4
dede44087,713,941,8714,4
rahmetullâhi32727,654,111,6311,5
etse32807,634,061,6311,3
etdiğimiz44487,623,801,8613,7
bize45477,423,511,8212,2
sehel45527,423,501,8212,1
ta‘mîr33757,383,641,599,7
etdik58757,233,161,9913,0
durur35127,083,191,548,0
osmân61.2857,032,872,1113,5
amâr35367,033,131,537,7
pâdişâhı35866,943,001,527,2
hamdi49326,842,741,708,4
kal‘aya49526,812,711,708,3
dedi37846,622,581,445,7
eğer41.1726,562,411,626,9
efendi51.7106,412,191,757,4

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (216) →
EÇS I 23a … Osmân dahi İslâmbol'un feth [u] teshîrine ihtimâm-ı bezl-i himmet edüp Sultân Alâeddîn-i Selçûkıyân ta‘lîmiyle ibtidâ İslâmbo …
EÇS X Y40b … Sultân Bâyezîd-i Velî'yi hâkim edüp adl [ü] adâlete bezl-i himmet edüp anda Selîm-i Evvel vücûda gelüp burc-ı şerefden âfitâb …
EÇS I 12b … slâmbol'un sûr [u] bârûsunu müceddeden binâ etmeğe sa‘y [ü] himmet bezl-i makdûr etmeğe azîmet edüp şürû‘ etdi.
EÇS I 7b–8a … ibtidâ bizim islâmıbolcuğazımızı 8a tahrîr etmeğe bezl-i himmet edüp var makdûrun sarf eyle, 'El-mukadder kâ’in' fehvâsınca …
EÇS II 285b … l-ı Erzurûm'a ıttilâ‘ hâsıl etmeğe alâ kadri'l-imkân bezl-i himmet etmeğe mübâşeret etdik. Cemî‘î kânûnnâmeleri, defterhânesi …
EÇS X Y19b … ttâ Enûşirvân Bağdâd'dan Yemen memleketlerine azîmet etmeğe himmet etmişdi, ammâ Yemen tübba‘ları kendüye mutî‘ olup ferâgat e …
EÇS X Y312a … öşemiş. Hâlâ ba‘zı zamân ba‘zı yerleri zâhir olur. Hakkâ ki Himmetü'r-ricâl takla‘u'l-cibâl mertebesi hayrâtdır. Hâlâ halîc-i İskenderi …
EÇS IX Y110a … yüz mîl körfezin nihâyeti Söğüdcük nâm mahaldir. Eğer mülûk himmet etse bu Söğüdcük'den ol dere içre Sönbeki boğazına dak kess …
EÇS I 128a derlerdi. Âhir Mehemmed Hân bezl-i himmet edüp (---) senede İslâmbol'u ve Galata'[yı] feth edüp ma‘mû …
EÇS VIII 339a–339b … olup donanma-i hümâyûn bî-bâk ü bî-pervâ kışlamışdır. Ammâ himmet-i Bâyezîd Hân ile bu Kastel kal‘ası Rûmili askeri üşüntüsü il …