İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

hurma*

13 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
110
geçiş
40,8
milyonda
13
biçim
2
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası252,5
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi10844,1

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,33
EÇS D 0,55

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: hurma) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
nahli115511,099,263,31121,7
şîri74610,528,872,6473,2
hıstâvî4410,1711,582,0064,2
erkek54310,068,482,2349,4
bağdâd’ın6959,917,602,4451,7
salkım4299,888,722,0041,0
katrı4329,858,581,9940,1
dişidir339,7611,581,7348,2
dişi51099,557,142,2239,8
meyve4759,477,351,9933,1
bâdem3329,448,171,7328,3
cihânı51769,166,442,2135,0
dutmuşdur3838,996,791,7222,4
zeytûn31098,816,401,7120,8
ağacı31858,385,641,7017,6
serâmed44008,014,941,9319,7
dırahtı44107,984,901,9319,5
bağdâd34917,354,231,6411,9
ser35157,304,161,6411,7
zeyn35267,274,131,6311,5
hâneli35347,254,111,6311,5
diyârı49946,893,631,8412,8
şeyh41.1806,673,381,8111,5
etmişdir41.2106,633,341,8011,3
verüp41.7226,162,831,728,8
olur116.0125,882,492,7320,0
ibtidâ31.7475,732,401,405,1
gûyâ31.7895,692,361,405,0
üç97.1635,341,952,2211,0
yigirmi32.5475,211,851,253,4
hudâ32.5825,191,831,253,3
gibi54.6055,121,741,565,0
ma‘mûr32.8525,051,691,202,9
beş33.4564,781,411,082,1
her45.9674,431,041,031,7
ve88147.9194,280,874,2428,2
yüz712.2724,210,811,131,8
içre35.3244,180,790,730,8
ammâ815.2294,100,691,071,6
vardır48.5683,920,520,600,5

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (110) →
EÇS VII 161b … dağlar ve beller içre tek başına gidüp aslâ bir kimesne ol hurma avretin yanına varup baş kaldırup yüzüne bakmağa kâdir deği …
EÇS VII 53b … ederseniz ben bunda on yıl cümle tevâbi‘imle otursam şîr-i hurma ve kıtrınebât yedirüp cümlesine dîbâ ve şîb ve zerbâf geydi …
EÇS IV 346a … leri yokdur. Gerçi Medîne-i Münevvere'de tavîl kad şecere-i hurma olur ammâ Medîne'nin şimâli hâricinde Hazret-i Hamza-i bâ-s …
EÇS IV 352b … cümle nevâhîleri yetmiş pâre arslan kaplanlı köylerdir kim hurması cihânı zeyn etmişdir.
EÇS V 180b … mâ‘adâ kilârında "Hayrü't-ta‘âm mâ-hazar" kelâmı üzre şîr-i hurma ve katr-ı nebât-ı Hamavî ve kuş südü, ya‘nî yumurta bile bu …
EÇS IV 387a … lur. İnciri de memdûhdur.(---) (---) (---) (---) (---) İllâ hurması ve kirazı yokdur.
EÇS IV 357b Menzil-i karye-i Meyn-i Yân: Üç yüz hâneli ve hurmalı ve hân ve câmi‘li kend-i ma‘mûrdur ve şehr-i Semâvât hudûdu …
EÇS IV 346a … . Ve hâk-i Mekke ve Medîne ve Tâyif ve Abbâs'da böyle dırâz hurma şecerleri yokdur. Gerçi Medîne-i Münevvere'de tavîl kad şec …
EÇS V 131a … âd ve ar‘ar ve zeytûn ve incir ve turunc ve limon ve nar ve hurma ve bâdem ve ınnâb ve (---) (---) (---) (---) (---) (---) Bu …
EÇS III 43b–44a … u nahlin zeyline Hazret-i Meryem gelüp meks etdükde bu dişi hurma evvel 44a kurumuş idi. Meryem du‘â edüp ol ân yeşerüp hur …