İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

idil*

2 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
121
geçiş
44,8
milyonda
2
biçim
2
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Küli Çor Yazıtı12.941,2
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi12049,0

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KÇ —
EÇS D 0,87

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: idiler) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
hayâtda51179,436,902,2238,1
gelmede3738,996,841,7222,6
şecî32258,155,221,6915,9
âmâde55267,984,732,1523,2
mukaddemâ46237,464,161,8915,6
anların34787,364,131,6311,5
pürsilâh37486,823,481,589,0
asâkiri38746,633,261,558,2
anlar31.3986,022,581,445,7
islâm31.4265,992,551,445,6
gûyâ31.7895,692,221,364,5
gâyet63.8515,632,121,898,4
birer42.6815,552,061,525,3
askeri32.0495,502,031,313,9
ba‘dehu32.1635,431,951,283,7
ki32.4265,271,791,233,2
zîrâ43.5895,141,641,363,7
ammâ1415.2294,901,362,289,4
sene56.2404,691,161,232,5
hâlâ33.7214,681,170,961,5
hazreti45.9454,430,910,931,3
kal‘a34.5574,390,880,790,9
u1117.4344,360,811,433,0
ü711.2954,330,791,111,8
üzre711.8894,260,711,031,5
içre35.3244,170,650,630,5
dahi713.1864,110,570,861,0
ile1223.7694,040,491,001,3
cümle1021.1973,940,400,760,7
andan48.9483,850,320,400,2
olup517.2813,23-0,31-0,540,3
ve26147.9192,52-1,03-5,3117,8
edüp323.9572,03-1,52-3,234,9

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (121) →
EÇS IX Y124b … olmadı, zîrâ Köserelik'de küffâr gemileri katı vefret üzre idiler. Kıbrıs cezîresin görenler hikâyet eder, "Gâyet ma‘mûr u âb …
EÇS VI 121b–122a … da mezkûr kal‘alar cümle Âl-i Osmân'ın kabza-i tasarrufunda idiler. Ba‘dehu sene 1004 târîhinde küffâr yine bu mezkûr kal‘alar …
EÇS V 57a … mâ derûn-ı hisârda cümle paşalı ve kal‘a neferâtları uyanık idiler. Hemân kal‘a taşrasında yatan guzât-ı müslimîn içinden,
EÇS IV 400b … oğlu Kareb şâh oldular kim her biri birer pehlivân-ı cihân idiler. Bunlar cümle oğul oğula nebîrezâdeler İrân u Turan ve Seme …
EÇS V 140b … u kal‘anın etrâfında kadırgalar kürek çekerek gidüp gelmede idiler ve kara cânibinde şark tarafına ancak bir kapusu âşikâre id …
EÇS III 100a … bir hücûm etdiler kim gûyâ her biri birer ejder-i heft-ser idiler. Hanifi Halîfe kendü askerine takviyet verüp "Koma kurdları …
EÇS VII 161a … hr ile bir yerden îmân getirmişlerdir, zîrâ bunlar hem-asır idiler. Hâlâ bu Irâk-ı Dâdyân'ın kıblesi hâricinde bir hıyâbân-ı İ …
EÇS VI 48a Ve ol kadar pâk ü pâkîze idiler kim sâ’ir akrânlarının girîbânlarından abâ(?) dâmânları bey …
EÇS VI 48a … âk-dâmen idiler ve her husûsda alimallâh ve kefâ billâh pâk idiler.
EÇS III 137a–137b … ın on bir aded evlâdları cümle Hazret-i Nûh Necî îmânı üzre idiler. Aslâ şerîk koşmadıklarından ilâ hâze'l-ân evlâd-ı evlâdlar …