İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

ileri

300
geçiş
111,2
milyonda
1.070.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
12
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)146,2
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi299122,1

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Mait D 0,00
EÇS D 0,88

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: ileri) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
vardık146910,287,833,73127,3
çarkacı134710,268,283,59127,3
geri8229,678,682,8283,6
vardım8469,577,612,8170,0
giden102049,345,783,1061,1
varup261.2379,114,564,88115,4
gitmeğe71548,985,682,5941,7
gitmek71568,975,662,5941,5
gitdiler93218,894,982,9045,0
bizler61638,735,372,3933,2
çarha4238,667,611,9935,0
ta‘yîn83598,644,652,7236,4
vardıkda62428,504,802,3628,5
gitmede41008,365,491,9622,8
meterislerinden3128,308,131,7328,7
sürüp63368,274,332,3324,7
yüğrük3208,267,401,7225,3
buza3238,257,201,7224,4
konakçı3318,216,771,7222,5
gidince3358,206,591,7121,7
tuğlar3428,176,331,7120,6
cebeciler3438,166,291,7120,5
bayrak41598,164,821,9319,1
gönderüp86398,133,822,6327,6
gidüp252.6818,103,394,5272,7
varan3708,055,591,7017,5
nîm41978,044,511,9117,5
yola31007,945,081,6815,4
gördük42397,934,231,8916,0
piyâde65247,903,692,2619,7
atlı53987,873,822,0817,3
subaşı31197,874,821,6714,4
seğirdüp31237,864,781,6714,2
gelen76907,863,512,4121,4
karavullar31257,854,751,6714,1
kadem42697,854,061,8815,1
sâ‘at172.1977,803,123,6543,7
bırağup54437,783,672,0616,3
ince31537,764,461,6512,9
âheste31647,734,361,6512,5

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“ileri” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (300) →
EÇS VI 92b … önünde sedd-i sedîd intihâ-i serhadd-i sedîddir kim bundan ileri hâlâ serhad kal‘amız yokdur. Cenâb-ı Kibriyâ tâ Alaman dery …
EÇS VI 185b–186a … kka alemler zâhir olup anlardan ve bizlerden birkaç âdemler ileri gelüp anlar ve bizler gülüşüp öpüşüp görüşüp kocuşup 186a …
EÇS IX Y329b … fevc fevc, Paşalı cünûdu mevc mevc, Şerîf Berekât tâ’ifesi ileri gidüp paşa ve Şerîf Berekât atbaşı berâber Mîne bâzârı için …
EÇS IX Y379b … azmûnunca sebük-bâr olup at ile gidüp sâ’ir heccânlılar ile ileri gidüp yedi sekiz sâ‘at hâb-ı râhatda yatmak câna safâ ve râ …
EÇS VIII 188b … ri ve üç pâre top geri koyup beş yüz aded cürd atlı gâzîler ileri çarkacı gidüp 2 sâ‘atde,
EÇS V 65a Andan ileri varup yedi âdem ormanda mecrûh saklanup anları gulâmların a …
EÇS VII 183a … e kaşları üzre sovukdur deyü endirüp beş aded hüddâmlarımla ileri kızı yolladım.
EÇS V 38b … gelince Paşa-yı müdebbir âdemer ile müşâvere edüp bir ayak ileri kâfirin Orhay nâm vilâyetine doğru gitmeği ma‘kul görüp,
EÇS IX Y6b "Seyishâneyi ileri sürün, bize bakman" deyüp altı atlı âmâde bir yere gelüp câ …
EÇS II 373b–374b … üp alay-ı azîm ile bârgîr üzre iki yanına kağan arslan gibi ileri ileri nigerân ederek Parmakkapu'ya götürürken hakîr dahi at …