İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

iller*

6 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
17
geçiş
6,3
milyonda
6
biçim
3
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kutadgu Bilig113,6
Dede Korkut Kitabı9277,4
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi72,9

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KB D 0,00
DK D 0,61
EÇS D 0,40

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: illerine) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
ḳanlu33610,8610,691,7338,8
ḫaber36110,309,931,7335,5
oğuz615710,149,572,4568,1
ve4147.919-0,17-0,90-1,732,0

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (17) →
EÇS II 262b–263a … cezîresinin sâhibleridir. Gözleve kal‘ası tarafında Mankıt illeri bunların yurdlarıdır. Gâyet semîn atları olur lahm [ü] şahm …
DK VIII 72 … uştuçı gönderdi aġ boz atlar binüben yortışdılar ḳalın oġuz illerine ḫaber geldi at aġızlu aruz ḳoca ivine çapar geldi
DK VII 21 anı bildüm döndüm ol ere selam virdüm oġuz illerinde kimsin didüm ḳapaḳların ḳaldurup yüzüme baḳdı oġul yigenek …
DK I 75 … r dirse ḫan yayan bunlar atlu yorıdılar alubanı ḳanlu kāfir illerine yöneldiler
EÇS IV 284a–284b … hsîl ideler ve illâ asâkir-i Van diyâr-ı Âzerbaycân'a çöküp illeri vilâyetleri nehb ü gâret olunur." deyü mektûbları ve nâmele …
DK I 75 illerine yönelelüm diyü dirse ḫanı ṭutdılar aġ ellerin ardına baġlad …
EÇS III 4b … Horâsân iklimleri feth olup zamîme-i diyâr-ı İslâm olup Şâm illerinde râh-ı Mekke ve Medine emn [ü] emân olup bu abd-i fakîr [u] …
EÇS V 186b Hâliyâ yayın çeker yok nitekim kavs-i felek / Gün gibi iller bilür lâzım değil anı demek
DK X 16 … buṭun bindüm arḳurı yatan ala ṭaġ etegine vardum ḳanlu oġuz illerinde dirnek var imiş anda vardum yimek içmek arasında aġ boz atl …
KB 280 tejikler ayur anı efrasiyab / bu efrasiyab tuttı iller talap