Veriyi tablo olarak gör
| Eser | Geçiş | Milyonda |
|---|---|---|
| Kutadgu Bilig | 1 | 13,6 |
| Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi | 143 | 58,4 |
Metin içindeki dağılım
Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).
Yazım değişkeleri
Tarihsel ses ve yazım denklikleri →Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.
Eserlere göre kullanım
Tüm anlam ayrışmaları →Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: iri) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.
Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.
Eşdizimlilik
Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.
| Eşdizim | Birlikte | Toplam | Konum | logDice | MI | t | G² |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| taşlar | 15 | 160 | 10,66 | 7,78 | 3,86 | 133,5 | |
| kulaklı | 5 | 15 | 10,01 | 9,61 | 2,23 | 58,5 | |
| taşlı | 6 | 108 | 9,61 | 7,02 | 2,43 | 46,9 | |
| kalyonlar | 4 | 30 | 9,56 | 8,29 | 1,99 | 38,5 | |
| ağaçlardan | 3 | 9 | 9,33 | 9,61 | 1,73 | 35,1 | |
| dişleri | 4 | 76 | 9,22 | 6,95 | 1,98 | 30,8 | |
| taşlardır | 3 | 28 | 9,16 | 7,97 | 1,73 | 27,5 | |
| gözlü | 5 | 172 | 9,02 | 6,09 | 2,20 | 32,5 | |
| balıklar | 3 | 53 | 8,96 | 7,05 | 1,72 | 23,5 | |
| yüzlü | 3 | 69 | 8,85 | 6,67 | 1,72 | 21,9 | |
| zeytûnu | 3 | 76 | 8,80 | 6,53 | 1,71 | 21,4 | |
| semîn | 3 | 89 | 8,72 | 6,30 | 1,71 | 20,4 | |
| yassı | 3 | 102 | 8,64 | 6,11 | 1,71 | 19,6 | |
| taşları | 3 | 135 | 8,46 | 5,70 | 1,70 | 17,9 | |
| kubbesi | 3 | 235 | 8,02 | 4,90 | 1,67 | 14,6 | |
| kırmızı | 5 | 546 | 7,89 | 4,42 | 2,13 | 21,2 | |
| zîri | 3 | 277 | 7,87 | 4,66 | 1,66 | 13,7 | |
| dîvârları | 3 | 289 | 7,83 | 4,60 | 1,66 | 13,4 | |
| topları | 6 | 731 | 7,81 | 4,26 | 2,32 | 24,2 | |
| lezîz | 3 | 319 | 7,73 | 4,46 | 1,65 | 12,9 | |
| deri | 3 | 503 | 7,25 | 3,80 | 1,61 | 10,3 | |
| koyup | 5 | 942 | 7,24 | 3,64 | 2,06 | 16,0 | |
| kadar | 20 | 4.258 | 7,22 | 3,46 | 4,07 | 59,9 | |
| deve | 3 | 548 | 7,15 | 3,68 | 1,60 | 9,8 | |
| vâsi | 4 | 793 | 7,13 | 3,56 | 1,83 | 12,5 | |
| hammâm | 3 | 689 | 6,88 | 3,35 | 1,56 | 8,5 | |
| kadîm | 3 | 944 | 6,50 | 2,90 | 1,50 | 6,9 | |
| olur | 14 | 6.012 | 6,22 | 2,45 | 3,06 | 24,8 | |
| eden | 3 | 1.304 | 6,09 | 2,43 | 1,41 | 5,2 | |
| gûnâgûn | 4 | 1.811 | 6,07 | 2,37 | 1,61 | 6,7 | |
| gâyet | 8 | 3.851 | 6,04 | 2,28 | 2,25 | 12,6 | |
| cereyân | 3 | 1.356 | 6,03 | 2,37 | 1,40 | 5,0 | |
| beyâz | 3 | 1.534 | 5,87 | 2,20 | 1,35 | 4,4 | |
| ba‘zı | 3 | 1.577 | 5,84 | 2,16 | 1,34 | 4,3 | |
| mezkûr | 3 | 1.828 | 5,64 | 1,94 | 1,28 | 3,6 | |
| değildir | 3 | 2.126 | 5,44 | 1,72 | 1,21 | 3,0 | |
| her | 8 | 5.967 | 5,42 | 1,65 | 1,93 | 7,4 | |
| birer | 3 | 2.681 | 5,12 | 1,39 | 1,07 | 2,1 | |
| vardır | 9 | 8.568 | 5,08 | 1,30 | 1,78 | 5,6 | |
| var | 8 | 7.646 | 5,07 | 1,29 | 1,67 | 4,9 |
Hemen solunda
Hemen sağında
Dağılımsal komşular deneysel
Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.
Biçim ailesi
iri* ile tüm bağlamlar →“iri” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.
Örnek bağlamlar
Tümü (144) →| EÇS VII 176a | Ve dişleri deve dişi gibi | iri | azıları var. Aslâ diş ağrısı nedir bilmezler, incü gibi diz … |
| EÇS VIII 269a | … âki‘ olmuşdur. Lâkin bu mezkûr olan tarîk-i âmların cümlesi | iri | taşlar ile mücellâ kaldırım döşelidir kim gâyet pâk şâhrâhl … |
| EÇS VI 85b | Ve serâpâ cümle sokakları kâfir zamânından beri | iri | taşlar ile pâk kaldırım döşeli şâhrâhlardır, ammâ bu varoşu … |
| EÇS VI 10a | Ve koyunlarının dahi kezâlik boynuzları büklüm bülküm olup | iri | ve semîn gûsfendleri olur kim Mısır'da Cerce koyunlarından … |
| EÇS VIII 359b | … bret-nümâ taşlardır. Lâkin üstleri mezkûr Koru dağdan kesme | iri | meşe ve pelid ağacı direkleri döşelidir. Bir acâ’ib ve garâ … |
| EÇS X Y159b | … ın cerf eden ya‘nî tathîr eden sığırları Adana câmûsu kadar | iri | sığırlardır, gâyet cefâkârdırlar. Cümle Mısır hâkini niçe k … |
| EÇS X Y164a–Y164b | … bu timsâh yavruların yemese Nîl'de timsâhdan geçilmezdi. Ve | iri | timsâhların koltuğu altına bir kerre girirse, timsâh elinde … |
| EÇS VIII 350b | … a ve Karaburun'da ola, ammâ bunun zeytûnu çok olup semiz ve | iri | ve lezîz ve serî‘u'l-haz[m] olduğundan cemî‘i zeytûn ağaçla … |
| EÇS I 170b–171a | … ûrî ve gayrı küpler içre gûnâ-gûn turşular ve dükkânlarında | iri | fağfûrî tabaklar içre na‘nâ ve ma‘denüs ve kerefis ve gül v … |
| EÇS IV 232a | … a kara sülük ve çıyan ve domuzlan böceği ve yer solucanı ve | iri | karıncalar ve kutularda diri yılanlar ve akrepler ve sümükl … |