İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

itme*

7 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
18
geçiş
6,7
milyonda
7
biçim
3
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kutadgu Bilig681,6
Dede Korkut Kitabı8246,6
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi41,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KB D 0,49
DK D 0,64
EÇS D 0,45

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: itmesün) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
nāmerde61312,6313,082,45100,4
muḥtaç3312,1914,191,7359,1
muḥtac3412,1313,781,7354,6
kelime31411,5811,971,7344,5
saray31711,4611,691,7343,3
ḳādir33011,0010,871,7339,6
biş33510,8610,651,7338,6
ağ32058,788,101,7327,8
kişi59927,346,562,2135,8

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (18) →
EÇS II 371a … p niçe kerre bunlara ocaklarından gayrı a‘yân [u] eşrâfdan "İtmen oğullar! Cem‘iyyet memnû‘dur. Pâdişâhâ âsî olursuz. Murâd [ …
KB 5205 yaraġlıġnı itmek tilese özüŋ / yaraġsızḳa yaḳma kesildi sözüŋ
KB 5179 bu kün munda itme bu ḳarşı saray / sini ḳoḍmaġay bu keçer yıl kün ay
KB 1418 saray ḳarşı itme ay ilig ḳutı / anundı saŋa ew ḳara yir ḳatı
KB 3560 yorıġlı kişi yolda itmez ewin / köçügli kişi ewde ḳoḍmaz neŋin
DK XII 48 … ġ pürçeklü anaŋ yiri behişt olsun ḳādir seni nāmerde muḥtac itmesün aġ alnuŋda biş kelime du'ā ḳılduḳ ḳabūl olsun āmin āmin diy …
KB 6113 köçügli kişi itmez ordu saray / yorıġlı kişi yolda ḳalmaz yıl ay
DK II 112 … aḳan görklü ṣuyuŋ kurımasun ḳādir taŋrı seni nāmerde muḥtac itmesün
DK VI 106 seni nāmerde muḥtaç itmesün allah viren ümiẕüŋ üzilmesün aġ alnuŋda biş kelime du'ā ḳıl …
EÇS IV 399a … i mahalde Şattu'l-Arab gibi deryâ-misâl nehr-i azîm cereyân itmeyüp Şatt'dan aşağı ehl-i Medâyin feryâd edüp "Bre, nehr-i Şatt …