İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

kafir

olası alıntı: Arapça–Farsça Tüm bağlamlar →
19
geçiş
7,0
milyonda
13.517.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
13
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası14367,5
Kutadgu Bilig568,0

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,73
KB D 0,46

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimKuTKBDKEÇSToplam
kâfir···616616
kāfir··120·120
kafir145··19
kâfîr···11
ḳafir·1··1

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: kafir) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

KuT 14 geçiş  ↔  KB 6 geçiş

benzerlik 0,03

Karşılaştırılan yazılışlar: kafir, ḳafir

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

Bu pencerede en az 3 kez birlikte geçen sözcük yok.

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“kafir” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (19) →
KB 5485 bu kafir üçün tut er at sü tolum / ölüp tüşse kafirde bolmaz ölüm
KuT T. 28/17a3 … irle kim serindiler yoḳattımız anı kim ḳılur erdi firʿavn-ı kafir / kibr anıŋ boḍnı ol kim yoḳlatur erdiler yaʿni baġ bustan …
KuT T. 32/4a2 4 bütünlükin bu kafir uluġluḳ ḳıldı yer içinde ḳıldı anıŋ boḍnını ögür ögür küçsü …
KB 4227 yaġılaġu kafir yaġısın ḳatıġ / yuluġla bu işke et öz ḳıl satıġ
KuT T. 35/50b3 … ŋ üze erte hem kėçe ol kün aḍaḳın bolur ḳıyamet kiriŋler ey kafir ali ḳatıġ ḳınḳa
KuT T. 32/6b2 … ʿavn boḍnı bolsa üçün olarḳa düşman hem ḳaḍġu bütünlükin bu kafir taḳı haman ol ikiniŋ süleri erdiler ḫata ḳılıġlılar
KuT T. 37/72a2 13 ʿad ḳavmi taḳı ol kafir ḳadaşları lut
KuT T. 29/28a2 … dı taŋrı bezendi olarḳa ʿamelleriniŋ yawuzı taŋrı köndürmez kafir boḍnını
KuT T. 31/52a3 60 yüz ewürdi bu kafir tėrdi yawuz ėtigi / hilesi yana keldi
KuT T. 38/47b2 … er taŋrı diniŋe taptılar bir ögür yaʿḳub oġlanlarındın yime kafir boldı bir ögür küçlendürdümiz anlarnı kim düşmanları üze bo …