İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

kelim*

34 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
530
geçiş
196,4
milyonda
34
biçim
3
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası9236,3
Dede Korkut Kitabı12369,9
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi509207,9

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,69
DK D 0,73
EÇS D 0,89

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: kelimât) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
mevzûn2613110,336,985,06205,6
i‘tidâlde203610,188,474,46208,9
dişleri207610,087,394,45170,9
boşnakça14279,698,373,73143,5
lisânı451.4329,554,326,37185,8
türkçe13509,527,373,58110,7
dürri131969,205,403,5272,8
bulgarca9229,068,022,9986,5
rûmca9339,037,442,9877,6
ederler814.5659,023,508,20247,6
fasîh9778,926,222,9660,9
şehâdet101528,915,393,0955,8
biş8358,867,182,8165,8
fesâhat8638,796,342,7955,5
ḳılduḳ778,749,312,6490,4
müte‘allık8848,745,922,7850,7
ḳabūl7108,738,802,6478,2
du’ā7128,738,542,6474,1
lisânları81138,675,492,7745,9
latince7608,606,212,6147,3
ederdi124908,593,963,2443,7
gûne271.8818,523,194,6371,8
alnuŋda668,529,312,4577,5
poturca668,529,312,4577,5
urûmca6138,508,202,4459,6
lütfi6198,487,652,4453,8
bilâvâsıta6268,477,202,4349,5
söyleyüp6378,446,692,4344,8
lehcei6638,375,922,4138,0
belîğ6728,355,732,4036,4
ekseriyyâ127078,313,433,1435,5
lûtfi568,269,052,2359,2
sonra201.6188,252,983,9047,9
re‘âyâları61198,245,002,3730,3
nasîhatâmîz5158,237,732,2345,5
arnavudca5188,227,472,2243,3
ağız5238,217,112,2240,5
belâğat5248,217,052,2240,1
ta‘nâmîz5268,206,942,2239,2
tercümân5428,166,242,2134,0

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (530) →
EÇS II 353b–355b … ve tuz,-ekmek hakkını bilir yiğidim" deyüp latîfe-âmîz niçe kelimâtlar edüp mâ-hazarı ta‘âm [u] tenâvül ederken nazar etdim. İçler …
EÇS I 31b … i[ni]z içün size biz dahi hünkâr dedik" deyü bu gûne latîfe kelimâtlar eder. Ve,
EÇS VIII 218a … nde vü revendelere ni‘metleri mebzûl olup Bulgarca ve Rûmca kelimât edüp ba‘zı ıstılâh lisânları Urûm lisânı gibi "varmisik, ge …
EÇS II 255b–256a … -i âlem oldu. Cennet'de Âdem Safîyy Lisân-ı Arabî ve Pârisî kelimât ederken rûy-ı arza hübût edince nisyândan Lisân-ı Arabî'yi …
EÇS III 62a Lisân-ı Etrâk-i sahih: On iki nev‘ üzre kelimât ederler. Bu kavmin ibtidâ tulû‘ları Mâverâü'n-nehr'de şehr- …
EÇS VIII 320b … r edüp hoş geldiniz deyü iskemleler üzre yer gösterüp vâfir kelimâtlar etdik. Mel‘ûn başına bir sorguc sokup hamd edüp,
EÇS VIII 237b … hâlîsinin lisânları Urûmşadır kim "Varmişik, gelmişik" deyü kelimât ederler,
EÇS III 172a … -i sârî olalım, fermân pâdişâh-ı Cem-cenâbındır" deyüp niçe kelimâtdan sonra paşa, sadrıa‘zama bir ziyâfet-i azîm etmişdir kim bir …
KuT T. 36/9a2 … in ol kim keldi olarḳa bilig yaġılıḳ üçün olar ara eger bir kelime ozmasa iḍiŋdin atanmış zamanḳa tegi hükm ḳılġaytı olar ara …
EÇS VI 173b "Pâdişâhım şöyle ve pâdişâhım böyle" deyüp kelimât edeler ve,