İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

kelime

14
geçiş
5,2
milyonda
16.956.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
3
eserde
7
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası126,3
Dede Korkut Kitabı12369,9
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi10,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,00
DK D 0,73
EÇS D 0,00

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimKuTDKEÇSToplam
kelime112114
kelîme··22

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: kelime) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
ḳılduḳ7713,4214,562,65141,7
alnuŋda6613,2614,562,45121,4
ḳabūl71013,2214,042,65129,5
du’ā71213,1113,782,65125,4
biş83512,3912,432,83124,4
itmesün3612,2613,561,7352,3
ağız52312,1112,352,2477,0
başum44211,1911,162,0054,4
ḫaber56111,0910,952,2366,5
ḳaç44611,0911,032,0053,7
dilden59810,5110,262,2361,6
ağ62059,819,462,4567,2
olsun77608,217,792,6362,2
ḳara44928,027,611,9934,4

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“kelime” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (14) →
KuT T. 36/9a2 … in ol kim keldi olarḳa bilig yaġılıḳ üçün olar ara eger bir kelime ozmasa iḍiŋdin atanmış zamanḳa tegi hükm ḳılġaytı olar ara …
DK I 67 … maŋa ḳara başum ḳurban olsun oġul saŋa aġız dilden bir ḳaç kelime ḫaber maŋa didi böyle digeç oġlanuŋ ḳulaġına ses toḳındı ba …
DK V 52 … asun ḳādir taŋrı seni nāmerde muḥtac itmesün aġ alnuŋda biş kelime du'ā ḳılduḳ olsun ḳabūl yıġışdursun dürişdürsün günahuŋuzı …
DK XI 74 … aru imandan ayırmasun ḳādir seni nāmerde muḥtaç itmesün biş kelime du'ā ḳılduḳ ḳabūl olsun āmin āmin diyenler dīẕār görsün gün …
DK IV 114 … üŋ üzilmesün aḫır ṣoŋı aru imandan ayırmasun aġ alnuŋda biş kelime du'ā ḳılduḳ ḳabūl olsun yıġışdursun dürişdürsün günahuŋuzı …
DK IV 22 … ibi şılayup ılduz kibi parlayup gelen nedür aġız dilden biş kelime ḫaber maŋa ḳara başum ḳurban olsun babam saŋa didi
DK VI 106 … muḥtaç itmesün allah viren ümiẕüŋ üzilmesün aġ alnuŋda biş kelime du'ā ḳılduḳ ḳabūl olsun āmin diyenler dīẕār görsün yıġışdur …
DK IV 29 … ḳa ṭutup kāfir-ile uġraşayım senüŋ-içün aġız dilden bir ḳaç kelime ḫaber maŋa ḳara başum ḳurban olsun aġam saŋa didi
DK II 114 … imandan ayırmasun āmin diyenler dīẕār görsün aġ alnuŋda biş kelime du'ā ḳılduḳ ḳabūl olsun allah viren umuduŋ üzilmesün yıġışd …
DK XII 48 … hişt olsun ḳādir seni nāmerde muḥtac itmesün aġ alnuŋda biş kelime du'ā ḳılduḳ ḳabūl olsun āmin āmin diyenler dīdār görsün yıġ …