İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

kelime*

8 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
53
geçiş
19,6
milyonda
8
biçim
3
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası9236,3
Dede Korkut Kitabı12369,9
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi3213,1

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,69
DK D 0,73
EÇS D 0,76

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: kelimei) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
ḳılduḳ7711,9012,642,65122,7
ḳabūl71011,8312,122,65110,5
du’ā71211,7811,862,65106,4
alnuŋda6611,7012,642,45105,2
biş83511,5410,512,83102,7
ağız52311,0710,432,2363,6
şahâdet41111,0011,182,0055,7
itmesün3610,7011,641,7344,3
şehâdet1015210,648,713,15101,7
ḫaber56110,499,032,2353,1
başum44210,439,242,0043,7
ḳaç44610,379,112,0042,9
parmağın33610,119,051,7331,9
dilden59810,088,342,2348,2
şehâdeti47310,028,451,9939,1
tevhîdi4919,838,131,9937,3
ağ62059,577,542,4451,1
îmân51909,407,392,2241,5
kaldırup31588,866,921,7222,9
tevhîd31648,826,861,7222,7
müteveccih31678,806,841,7222,6
getirüp87708,326,052,7951,5
olsun77608,145,872,6043,4
eger33308,005,851,7018,5
ḳara44927,915,691,9623,8
kimi57837,615,342,1827,4
kıbleye36917,054,791,6714,2
islâm31.4266,053,741,6010,0
içün32.0365,563,231,558,1
ile723.7693,270,911,232,3
olup417.2812,920,560,640,5
edüp523.9572,770,410,550,4
ve8147.9190,83-1,54-5,3914,0

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (53) →
KuT T. 36/9a2 … in ol kim keldi olarḳa bilig yaġılıḳ üçün olar ara eger bir kelime ozmasa iḍiŋdin atanmış zamanḳa tegi hükm ḳılġaytı olar ara …
EÇS IX Y309a "Hullî yâ arz" deyüp derhâl Sürâka atıyla halâs olup ol ân kelime-i şehâdeti zebânına getirüp şeref-i İslâm ile müşerref olup i …
DK I 67 … maŋa ḳara başum ḳurban olsun oġul saŋa aġız dilden bir ḳaç kelime ḫaber maŋa didi böyle digeç oġlanuŋ ḳulaġına ses toḳındı ba …
EÇS IV 393a … î‘at deyüp Hazret-i Risâlet-penâhın dest-i şerîfin bûs edüp kelime-i şehâdeti getirüp ibtidâ ecinne kavminden İslâm ile müşerref …
EÇS I 154b … p gûnâ-gûn tesellîler ile tecdîd-i îmân getirdüp ve şehâdet kelimesin getirdüp yüzünü kıbleye müteveccih edüp bir kerre sağ eliyl …
KuT T. 29/53a3 74 andıḳarlar taŋrı tuta aymadılar çın-oḳ aydılar küfr kelimesini tandılar boyun sumışlarında kiḍin oġradılar ol neŋke kim bu …
EÇS III 101a–101b … elâmın söylemeyüp kırk altı pelîdi dahi birer birer şehâdet kelimesi etdirerek kelleleri kesilüp cesedleri cisr başına defn olun …
EÇS III 176a … r. Kur’ân-ı azîmin ve Furkân-ı mecîdin her elfâz-ı dürerbâr kelimesinde ve her hurûf-ı hâldârında ilm-i Alî üzre niçe kerre rümûzât …
DK V 52 … asun ḳādir taŋrı seni nāmerde muḥtac itmesün aġ alnuŋda biş kelime du'ā ḳılduḳ olsun ḳabūl yıġışdursun dürişdürsün günahuŋuzı …
DK XI 74 … aru imandan ayırmasun ḳādir seni nāmerde muḥtaç itmesün biş kelime du'ā ḳılduḳ ḳabūl olsun āmin āmin diyenler dīẕār görsün gün …