İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

kesme

155
geçiş
57,4
milyonda
2.137.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
30
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kutadgu Bilig227,2
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi15362,5

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KB D 0,33
EÇS D 0,79

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: kesme) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
kayadan2411511,518,834,89251,6
handakdır156611,128,953,87160,0
kaya5474310,947,317,30445,9
handakı3556410,647,085,87277,1
kayadır6399,998,392,4458,8
amîk91599,886,942,9869,4
kayalı102229,766,623,1372,4
yalçın174949,756,234,07114,0
handakları6849,687,282,4349,1
asma6979,617,072,4347,3
çakmak4349,448,001,9936,9
toprakdan4399,407,801,9935,7
kayalardır5919,386,902,2238,2
arîz4519,317,421,9933,5
derin4699,196,981,9831,0
hârâdan3259,098,031,7327,8
kulaç41068,976,361,9827,5
nerdübânlar3478,937,121,7223,8
handaklı3538,886,941,7223,1
cânibleri3588,856,811,7222,6
gayyâ3598,846,791,7222,5
arşın62958,775,472,3933,9
nerdübân63008,765,442,3933,7
handak84788,695,192,7542,1
sarp63328,665,302,3932,5
yoldur3898,656,201,7120,0
çâhı52658,615,362,1827,5
kayalar52918,525,222,1826,6
dîvârlı31178,505,801,7018,3
yokuş42278,425,261,9521,5
enli31648,275,311,6916,3
ayak54118,184,732,1523,2
yollar31988,125,041,6815,2
sâfî43308,084,721,9218,5
yolları32208,034,891,6714,6
mücellâ32258,024,861,6714,5
kademe32437,954,751,6714,0
kat101.3757,743,982,9636,6
üçer33107,724,401,6512,6
sengi45027,644,121,8815,3

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“kesme” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (155) →
EÇS VI 60a … lerdir, hemân yiğitliğe heves edüp atma ve dutma ve asma ve kesme ve cenge müte‘allık şeylere mukayyeddirler.
EÇS VII 3a … r ne mahalden geçelim dedikse nehr-i Raba'nın iki cânibleri kesme uçurum topraklar ve su kenârında birbirine birer top menzil …
EÇS I 190a … t alta pehlivânlık ederek cümle (---) bend lu‘bedebâzlıkdan kesme ve şîrâzî ve kesebend ve terskepce ve pîşkabza ve yanbaşı v …
EÇS VII 139b … ri taşları var. Dahi önünde fecc-i amîk yigirmi arşın derin kesme kaya handakı elli arşın elli handakdır. Kapuları önünde haş …
EÇS IX Y209b … aşra handak içre şark cânibine gidüp yüz adımda handak içre kesme kayadan Dîvler mağârası, Süleymân Nebî dîvleri bunda haps e …
KB 5824 ḳoḍı ıḍti kesme yaruḳ yüz tudı / ḳalıḳ tul tonı keḍti bilin badı
EÇS VIII 273a … vleri ve garba nâzır bir demir kapusu var. Cânib-i erba‘ası kesme yalçın kaya olmak ile bir tarafında aslâ handakı yokdur, am …
EÇS VII 95b … nin rübbân keştîbânları kalın palamar ipler ile gemileri bu kesme kayaların yolunda kuvvet-i renc-i anâ ile çekerler, zîrâ bu …
EÇS VI 32a Ancak garb tarafında bir küçük varoşu var, ol cânibde bir kesme kaya sehel handakı çâh-ı gayyâ-misâl bir hafr-i amîkdir. Gâ …
EÇS VI 91a … üvârdır. Dâ’iren-mâdâr cirmi bin adımdır. Handakı toprakdan kesme hafr-i amîk ve arîzdir.