Veriyi tablo olarak gör
| Eser | Geçiş | Milyonda |
|---|---|---|
| Maitrisimit Nom Bitig (Hami) | 1 | 46,2 |
| Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi | 93 | 38,0 |
Metin içindeki dağılım
Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).
Yazım değişkeleri
Tarihsel ses ve yazım denklikleri →Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.
Eserlere göre kullanım
Tüm anlam ayrışmaları →Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: kopup) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.
Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.
Eşdizimlilik
Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.
| Eşdizim | Birlikte | Toplam | Konum | logDice | MI | t | G² |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| vâveylâ | 15 | 89 | 11,39 | 9,24 | 3,87 | 165,2 | |
| kıyâmet | 12 | 59 | 11,33 | 9,51 | 3,46 | 137,1 | |
| sadâyı | 17 | 216 | 10,81 | 8,14 | 4,11 | 159,7 | |
| gırîv | 6 | 31 | 10,62 | 9,44 | 2,45 | 67,8 | |
| vâveledâ | 5 | 28 | 10,39 | 9,32 | 2,23 | 55,6 | |
| feza | 6 | 61 | 10,31 | 8,46 | 2,44 | 59,1 | |
| çeza | 5 | 38 | 10,28 | 8,88 | 2,23 | 52,3 | |
| allâh | 30 | 800 | 10,10 | 7,07 | 5,44 | 236,9 | |
| feryâd | 17 | 473 | 9,94 | 7,01 | 4,09 | 132,5 | |
| kütürdü | 3 | 10 | 9,88 | 10,07 | 1,73 | 36,9 | |
| figân | 3 | 35 | 9,57 | 8,26 | 1,73 | 28,7 | |
| sadâsı | 5 | 178 | 9,23 | 6,66 | 2,21 | 36,4 | |
| allah | 8 | 389 | 9,08 | 6,21 | 2,79 | 53,3 | |
| yerinden | 3 | 111 | 8,91 | 6,60 | 1,71 | 21,6 | |
| taraf | 4 | 316 | 8,32 | 5,51 | 1,96 | 22,8 | |
| başına | 4 | 536 | 7,70 | 4,74 | 1,93 | 18,6 | |
| tüfeng | 3 | 383 | 7,69 | 4,81 | 1,67 | 14,3 | |
| herkes | 3 | 520 | 7,32 | 4,37 | 1,65 | 12,5 | |
| küffârı | 3 | 962 | 6,54 | 3,48 | 1,58 | 9,0 | |
| taş | 3 | 1.092 | 6,37 | 3,30 | 1,56 | 8,4 | |
| vü | 4 | 1.572 | 6,30 | 3,19 | 1,78 | 10,6 | |
| içre | 8 | 5.324 | 5,60 | 2,43 | 2,30 | 14,0 | |
| kerre | 4 | 2.808 | 5,50 | 2,35 | 1,61 | 6,6 | |
| ü | 15 | 11.295 | 5,43 | 2,25 | 3,06 | 23,3 | |
| u | 19 | 17.434 | 5,15 | 1,97 | 3,24 | 23,8 | |
| cemî‘i | 3 | 3.687 | 4,70 | 1,55 | 1,14 | 2,5 | |
| olup | 9 | 17.281 | 4,09 | 0,90 | 1,39 | 2,9 | |
| dahi | 6 | 13.186 | 3,89 | 0,71 | 0,95 | 1,2 | |
| üç | 3 | 7.163 | 3,76 | 0,59 | 0,58 | 0,4 | |
| cümle | 5 | 21.197 | 2,94 | -0,24 | -0,41 | 0,1 | |
| ve | 20 | 147.919 | 2,15 | -1,04 | -4,75 | 14,1 | |
| ile | 3 | 23.769 | 2,04 | -1,14 | -2,09 | 2,5 |
Hemen solunda
Hemen sağında
Dağılımsal komşular deneysel
Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.
Biçim ailesi
kopup* ile tüm bağlamlar →“kopup” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.
Örnek bağlamlar
Tümü (94) →| EÇS II 357b–358a | … ol kireçli şerbet ile gasl edüp bilâ-te’essüf cümle tüğleri | kopup | çırçıplak ve uryân ü büryân u giryân ve nâlân kalup fakîr k … |
| EÇS III 100b–101a | … n ânî istimâ‘ etdik kim dağlar içre bir sadâ-yı Allah Allah | kopup | , "Bre nedir o?", deyü ormanlar içre bizim asker girüp meğer … |
| EÇS VII 167a–167b | … u safâlar ederken bir gece taşra varoşda bir gırîv ü feryâd | kopup | "Ayâ bu ne ola?" derken bir âteş-i Nemrûd zâhir olup taşrad … |
| EÇS I 102b | … ler atdan ayrılup ol mezâristân içinde bir vâveylâ ve feza‘ | kopup | Süleymân Hân'ı piyâde bulup bir köşede âh-ı serd çeküp duru … |
| EÇS V 102a | … ır gibi zeyn olunca hemân içimizden bir sadâ-yı Allâh Allâh | kopup | ibtidâ Kalga Sultân yigirmi bin Tatar ile kâfire koyulup kâ … |
| EÇS X Y425a | … tanbûr ve rebâb sadâları ile bir zemzeme-i sûznâk nağemâtı | kopup | râst makâmında be-dürüstî bir fasl-ı Hüseyin Baykara oldu k … |
| EÇS VIII 200a | … an ve dumandan göremez olup asker içre bir gırîv [ü] feryâd | kopup | ne cânibe gideceğimiz nâ-ma‘lûm olunca ol mahalde paşanın o … |
| EÇS V 162b–163a | … umuz gibi dağlar ve ormanlar içinden taraf taraf top sadâsı | kopup | el-azametullâh meğer mukaddemâ tâ Çakatorna'dan re‘âyâlara … |
| EÇS IX Y329a–Y329b | … t bûs edince taşra asker-i İslâmdan bir gülbâng-ı Muhammedî | kopup | bir yaylım tüfeng ve bir yaylım top atılup kûs-i rıhletler … |
| EÇS VI 104b | … gördük, asâkir-i İslâm içinden bir ün ve bir gırîv ü feryâd | kopup | , |