İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

mekke

451
geçiş
167,1
milyonda
717.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
3
eserde
13
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası252,5
Dede Korkut Kitabı261,7
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi447182,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,33
DK D 0,33
EÇS D 0,52

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: mekke) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
medîne12221612,558,7211,021.323,2
medîne’ye3710011,108,116,06358,4
yemen2121310,026,204,52141,4
mollâsı13509,737,603,59114,9
medîne’de12439,647,713,45108,0
ehli471.7919,424,296,51192,3
medîne’den10329,417,873,1592,7
cidde7568,826,552,6250,6
medîne’yi6108,748,812,4466,0
medîne’nin6188,717,962,4456,5
iskelesi71088,685,602,5941,1
surre6738,555,942,4138,1
münkirleri588,488,872,2355,6
vakfı5558,346,092,2032,8
ganîmet83688,324,022,6529,8
şâm106158,263,602,9031,8
gılâl62188,204,362,3325,0
mısır’dan62288,184,302,3324,5
pâdişâhı95868,153,522,7427,6
bekke4118,158,091,9938,5
şürefâlar4138,147,851,9936,9
yemen’e4258,116,901,9831,0
şürefâyı4268,106,851,9830,7
cidde’ye4318,096,591,9829,2
lahsa4468,046,021,9725,9
gazâyı51728,044,442,1321,4
ahâlîi75117,903,362,3920,0
şehri445.6787,882,535,4982,4
gemilerle41307,824,521,9117,6
huccâc52777,813,752,0716,9
bîhaddir347,769,131,7335,2
medine357,758,811,7333,0
mevleviyyetine357,758,811,7333,0
yenbû‘a367,758,551,7331,4
medînei41697,724,151,8915,5
şerîfi76357,723,042,3217,3
tâ’if3187,716,961,7223,5
habeş41767,714,091,8815,2
süfyân3237,706,611,7121,9
huneyn3257,696,491,7121,4

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“mekke” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (451) →
EÇS I 19b … za] ve gazâ-yı Beni'l-Mustalık ve gazâ-yı Hayber ve gazâ-yı Mekke ve gazâ-yı Huneyn ve gazâ-yı Tâif ve on tokuz gazâda Hazret …
EÇS VII 164b … ülke-i Dağıstân'da kırk hatm-i şerîf tilâvet ederler, zîrâ "Mekke ve Medîne pâdişâhıdır" deyü i‘tibâr ederler.
EÇS IV 327a … ı güzîn ve Muhâcirîn [ve] Ensârîn ile imâr olup cümle ehl-i Mekke ve ehl-i Bekke ve ehl-i Medîne bu şehr-i Rey'de sâkin olurl …
EÇS VIII 214a … h-i Kandiye'de bulunup ecel-i müsemmâna dek Arabistân'da ve Mekke ve Medîne'de seyâhat edüp berhordâr-ı ömr-i sa‘âdet-i dârey …
EÇS IX Y313a … ı âmmın tarafeynine alay-ı Muhammedî seyr [ü] temâşâsı içün Mekke ve Medîne'den Habeş ve Yemen'den ve San‘ân ve Aden'den Basr …
EÇS IX Y270b … e ve Cevâzir ve Musul'dan niçe kerre yüz bin deve cem‘ edüp Mekke ve Medîne'ye beher sene zahîre gönderirdi. Hamd-i Hudâ Mekk …
EÇS X Y62b … rdüncü aklâm-ı hazîne-i âmire ve on beşinci aklâm-ı surre-i Mekke ve Medîne ve on altıncı aklâm-ı sâdât-ı kirâm ve on yedinci …
EÇS IX Y249a–Y249b … taht-ı sânî Edirne ve biri dahi taht-ı evvel Bursa ve Bâb-ı Mekke ve Medîne Mısır hamâhullâh. Ve kal‘a-i Halebü'ş-şehbâ ve Dâ …
EÇS IV 400a–400b … îmân getirdi ve Musul'dan tâ şehr-i Me‘âd'a ya‘nî Ka‘be ve Mekke vü Bekke ve Bathâ vü Mu‘allâ'ya varınca çölistân-ı Irâk'da …
EÇS I 199a … 65, pîrleri Zeyd bin Hâris'dir, Enes kemerin bağladı. Kabri Mekke Ebtahı'ndadır. Bunların dükkânları Sultân Bâyezîd'dedir, am …