İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

mende

7
geçiş
2,6
milyonda
28.038.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
3
eserde
14
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
DLT’deki Türkçe parçalar31.034,1
Dede Korkut Kitabı261,7
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi20,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DLT D 0,00
DK D 0,33
EÇS D 0,33

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimKuTDLTDKEÇSToplam
mėnde8···8
mende·3227

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: mende) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

Bu pencerede en az 3 kez birlikte geçen sözcük yok.

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“mende” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (7) →
DK X 17 … miş çıḳup gelmiş ulu kiçi ḳalmadı ol yigide ḳarşu gitdi ana men-de varayın-mı ne dirsin didi anası burada ṣoylamış
DK VIII 8 … tdi perri ḳızı ḳanat urup uçdı aydur çoban yıl ṭamam olıçaḳ mende amanatuŋ var
EÇS IV 303a–303b … ir dehi bu Van hânı devrinde Van'a çaşıtlığa gitmenem. Heze mende erlik ve hünerverlik kalmamışdır, Vallah ve Billah" deyü ya …
EÇS V 11b … kda meni mahtayasın, fermân ile meni Rûm'a kıgıralar, tâ ki mende ne ma‘rifetler var göreler’ deyü meni ol sovukda alıkoyardı …
DLT III, 374 Mende bulnur sewinç otı ḳaḍġu atar / Ḳarşı körüp saġdıç anı uçmaḳ …
DLT II, 204 … ḳar ḳamuġ ḳışın iner / Aşlıḳ tarıġ anın üner / Yawlaḳ yaġı mende tınar / Sen kelipen (ol) tepreşür
DLT I, 529; III, 178 Senden ḳaçar sundılaç / Mende tınar ḳarġılaç / Tatlıġ öter sanduwaç / Erkek tişi uçraşur