Veriyi tablo olarak gör
| Eser | Geçiş | Milyonda |
|---|---|---|
| Kutadgu Bilig | 1 | 13,6 |
| Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi | 183 | 74,8 |
Metin içindeki dağılım
Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).
Yazım değişkeleri
Tarihsel ses ve yazım denklikleri →Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.
Eserlere göre kullanım
Tüm anlam ayrışmaları →Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: menzil) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.
Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.
Eşdizimlilik
Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.
| Eşdizim | Birlikte | Toplam | Konum | logDice | MI | t | G² |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| bârgîrleri | 9 | 27 | 10,45 | 9,26 | 3,00 | 101,0 | |
| ba‘îd | 20 | 516 | 9,87 | 6,15 | 4,41 | 132,1 | |
| karîbdir | 7 | 147 | 9,44 | 6,45 | 2,62 | 49,1 | |
| yerdir | 14 | 562 | 9,26 | 5,51 | 3,66 | 80,1 | |
| karîb | 19 | 1.028 | 9,00 | 5,08 | 4,23 | 97,6 | |
| emirleri | 3 | 19 | 8,92 | 8,18 | 1,73 | 28,5 | |
| yer | 9 | 705 | 8,37 | 4,55 | 2,87 | 39,7 | |
| şarkîsinde | 4 | 213 | 8,37 | 5,11 | 1,94 | 20,6 | |
| yerden | 7 | 546 | 8,30 | 4,55 | 2,53 | 30,9 | |
| mâbeyni | 3 | 140 | 8,25 | 5,30 | 1,69 | 16,2 | |
| şimâlinde | 3 | 208 | 7,97 | 4,72 | 1,67 | 13,9 | |
| konak | 4 | 424 | 7,75 | 4,11 | 1,88 | 15,3 | |
| başı | 5 | 649 | 7,62 | 3,82 | 2,08 | 17,2 | |
| şimâl | 3 | 367 | 7,48 | 3,91 | 1,62 | 10,7 | |
| arzı | 6 | 953 | 7,43 | 3,53 | 2,24 | 18,4 | |
| kal‘asına | 4 | 586 | 7,41 | 3,65 | 1,84 | 12,9 | |
| olmağıla | 3 | 484 | 7,20 | 3,51 | 1,58 | 9,1 | |
| dörd | 10 | 2.061 | 7,19 | 3,15 | 2,81 | 26,0 | |
| kaya | 4 | 743 | 7,14 | 3,30 | 1,80 | 11,2 | |
| iki | 39 | 9.417 | 7,06 | 2,92 | 5,42 | 91,3 | |
| yerde | 7 | 1.604 | 7,00 | 3,00 | 2,32 | 16,9 | |
| cânibi | 22 | 5.646 | 6,95 | 2,84 | 4,03 | 49,0 | |
| kalup | 4 | 930 | 6,88 | 2,98 | 1,75 | 9,6 | |
| topları | 3 | 731 | 6,75 | 2,91 | 1,50 | 6,9 | |
| vakti | 3 | 764 | 6,70 | 2,85 | 1,49 | 6,7 | |
| kal‘ai | 25 | 7.733 | 6,69 | 2,57 | 4,16 | 47,8 | |
| üç | 23 | 7.163 | 6,68 | 2,56 | 3,98 | 43,7 | |
| ise | 3 | 819 | 6,61 | 2,75 | 1,47 | 6,3 | |
| şarka | 3 | 863 | 6,55 | 2,67 | 1,46 | 6,1 | |
| alup | 7 | 2.459 | 6,44 | 2,38 | 2,14 | 11,8 | |
| beş | 9 | 3.456 | 6,34 | 2,26 | 2,37 | 14,0 | |
| kâmil | 4 | 1.446 | 6,33 | 2,34 | 1,61 | 6,6 | |
| nehri | 12 | 4.985 | 6,25 | 2,14 | 2,68 | 17,1 | |
| mahalle | 3 | 1.138 | 6,22 | 2,27 | 1,37 | 4,7 | |
| ola | 4 | 1.588 | 6,21 | 2,21 | 1,57 | 6,0 | |
| imiş | 4 | 1.647 | 6,16 | 2,15 | 1,55 | 5,8 | |
| gidüp | 6 | 2.681 | 6,10 | 2,04 | 1,85 | 7,9 | |
| tarafı | 3 | 1.314 | 6,04 | 2,07 | 1,32 | 4,0 | |
| içün | 4 | 2.036 | 5,88 | 1,85 | 1,44 | 4,5 | |
| ederek | 4 | 2.089 | 5,85 | 1,81 | 1,43 | 4,3 |
Hemen sağında
Dağılımsal komşular deneysel
Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.
Biçim ailesi
menzil* ile tüm bağlamlar →“menzil” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.
Örnek bağlamlar
Tümü (184) →| EÇS IV 206b | … Bu nehrin Şattu'l-Arab'dan tulû‘u nehr-i Yahûd kurbünde bir | menzil | yerdir. Tuğyân-ı Şatt'da nehr-i Yahûd ve nehr-i Ebü'l-Hatîb … |
| EÇS III 60a–60b | … ânîcedir. Rıkka kal‘ası'na 60b karîb ve Ane kal‘asına beş | menzil | ba‘îd kaldı, ammâ Ruhbe kal‘ası nehr-i Furât sâhilinde gâye … |
| EÇS III 115a | … ak dibinden cereyan eden Ten nehrinin başı, Edil nehrine üç | menzil | olmağıla nehr-i Edil'den hafirler kazup nehr-i Ten'e mahlût … |
| EÇS IV 295a–295b | … enûbunda şehr-i Erdebil cümle bu şehirler Rûmiyye'ye dörder | menzil | mesâfe olduğundan hâlâ müverrihân-ı İrân-zemîn bu Rûmiyye'y … |
| EÇS III 177a | … u kıyâmetde bârân-ı rahmet bize ol gice matar-ı zahmet olup | menzil | bârgîrleri tepesi üzre düşüp başımız yarılıp mecrû[h] olara … |
| EÇS IX Y376b–Y377a | Ve gece | menzil | yerine varmadan bir şeyden dahi havf ederler. Gerçi Mısır'ı … |
| EÇS X Y30b | … bir cezîre-i mu‘azzamdır kim hatt-ı istivâ Mısır'a yigirmi | menzil | karîb derbend-i şellâlât'da bulunmuşdur. Hakîr anda vardıkd … |
| EÇS IV 374b | … ezkûr kûh-ı Akra'nın cânib-i kıble ve garbîsi mâbeynine bir | menzil | ba‘îd kal‘a-i Akra düşer. Diyâr-ı Hakkarî'nin Çölümerik nâm … |
| EÇS IX Y373b | … rı vardır. Ve bunda Mısır'ın Ezlem karşıcıları kâr içün iki | menzil | ileri bu mahalle gelüp huccâcı ganîmet ederler. Ve teberrük … |
| EÇS II 356a | … meşhûr-ı âfâk bir kal‘a-i berrâkdır kim şimâl cânibinde bir | menzil | ba‘îd Erkeksu nâm karye tarafından nazar olundukda her taba … |