Veriyi tablo olarak gör
| Eser | Geçiş | Milyonda |
|---|---|---|
| Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası | 2 | 52,5 |
| Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi | 650 | 265,5 |
Metin içindeki dağılım
Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).
Yazım değişkeleri
Tarihsel ses ve yazım denklikleri →Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.
Eserlere göre kullanım
Tüm anlam ayrışmaları →Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: mescidi) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.
Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.
Eşdizimlilik
Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.
| Eşdizim | Birlikte | Toplam | Konum | logDice | MI | t | G² |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| aksâ | 21 | 26 | 9,99 | 8,71 | 4,57 | 237,1 | |
| mahallesi | 31 | 485 | 9,80 | 5,05 | 5,40 | 158,9 | |
| kurbünde | 19 | 420 | 9,18 | 4,55 | 4,17 | 84,3 | |
| mahalle | 29 | 1.138 | 9,05 | 3,72 | 4,98 | 96,8 | |
| aksâ’yı | 9 | 9 | 8,80 | 9,01 | 2,99 | 112,5 | |
| kethudâ | 13 | 315 | 8,78 | 4,42 | 3,44 | 55,3 | |
| mescid | 10 | 105 | 8,76 | 5,62 | 3,10 | 59,3 | |
| hacı | 16 | 561 | 8,76 | 3,88 | 3,73 | 56,7 | |
| meydân | 10 | 142 | 8,69 | 5,19 | 3,08 | 53,2 | |
| tabahâne | 9 | 77 | 8,66 | 5,92 | 2,95 | 57,2 | |
| beğ | 26 | 1.475 | 8,65 | 3,19 | 4,54 | 69,1 | |
| bî‘at | 9 | 113 | 8,59 | 5,36 | 2,93 | 50,1 | |
| çavuş | 9 | 133 | 8,55 | 5,13 | 2,91 | 47,1 | |
| câmi‘i | 59 | 4.637 | 8,51 | 2,72 | 6,51 | 123,3 | |
| şeyh | 20 | 1.180 | 8,48 | 3,13 | 3,96 | 51,7 | |
| sâhasında | 8 | 82 | 8,48 | 5,66 | 2,77 | 47,8 | |
| ağa | 29 | 2.050 | 8,46 | 2,87 | 4,65 | 65,8 | |
| şerîf’de | 7 | 33 | 8,39 | 6,78 | 2,62 | 53,5 | |
| hazîresinde | 7 | 35 | 8,38 | 6,69 | 2,62 | 52,6 | |
| minâresiz | 7 | 37 | 8,38 | 6,61 | 2,62 | 51,7 | |
| mahmûd | 10 | 364 | 8,33 | 3,83 | 2,94 | 34,7 | |
| elhacı | 7 | 65 | 8,32 | 5,80 | 2,60 | 43,3 | |
| zâviyesi | 7 | 77 | 8,30 | 5,56 | 2,59 | 40,8 | |
| iskele | 8 | 207 | 8,25 | 4,32 | 2,69 | 33,0 | |
| evvelâ | 31 | 2.683 | 8,25 | 2,58 | 4,64 | 59,6 | |
| sinân | 10 | 453 | 8,21 | 3,51 | 2,89 | 30,7 | |
| tekye | 8 | 233 | 8,21 | 4,15 | 2,67 | 31,2 | |
| medfûndur | 17 | 1.235 | 8,21 | 2,83 | 3,54 | 37,7 | |
| harâccı | 6 | 16 | 8,20 | 7,60 | 2,44 | 53,9 | |
| cümleden | 16 | 1.189 | 8,15 | 2,80 | 3,43 | 34,9 | |
| kurbunda | 16 | 1.195 | 8,15 | 2,79 | 3,42 | 34,7 | |
| efendi | 20 | 1.710 | 8,12 | 2,60 | 3,73 | 38,8 | |
| mesâcidleridir | 6 | 75 | 8,08 | 5,37 | 2,39 | 33,4 | |
| ömer | 10 | 583 | 8,05 | 3,15 | 2,81 | 26,1 | |
| kadı | 7 | 231 | 8,02 | 3,97 | 2,48 | 25,6 | |
| kubbeli | 6 | 116 | 8,00 | 4,74 | 2,36 | 28,2 | |
| var | 64 | 7.646 | 7,98 | 2,11 | 6,15 | 89,9 | |
| bâzâr | 8 | 388 | 7,98 | 3,42 | 2,56 | 23,5 | |
| aksâ’nın | 5 | 5 | 7,96 | 9,01 | 2,23 | 62,5 | |
| buk‘ası | 5 | 10 | 7,95 | 8,01 | 2,23 | 48,6 |
Hemen solunda
Hemen sağında
Dağılımsal komşular deneysel
Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.
Biçim ailesi
mescidi* ile tüm bağlamlar →“mescidi” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.
Örnek bağlamlar
Tümü (652) →| EÇS VIII 339b | … eri ve bir Bâyezîd Hân'ın bir câmi‘i ve Süleymân Hân'ın bir | mescidi | ve bir hammâmı var, ammâ dükkânları ve hânları yokdur. Lâki … |
| EÇS IX Y253a | … âriyyûnlarından Hazret-i (---) medfûndur. Anda Mu‘âviye bir | mescid-i | a‘lâ binâ etmişdir. Mâh-ı Temmûz'da ahâlî-i Kerek ve âyân-ı … |
| EÇS IX Y353a | … binâ etmişlerdir. Hâlâ ma‘mûrdur, içinde âdemler sâkindir. | Mescid-i | Ömer bir münevver câmi‘dir (---) (---) (---) üzredir, ammâ … |
| EÇS VIII 207b | … taşra varoşda olurlar. Bu varoşda bir câmi‘ ve bir mahalle | mescidi | ve [bir] tekye mescidi var. |
| EÇS VI 155b | … seler sâkinlerdir kim cümle (---) aded evlerdir. Ve Râmoğlu | mescidi | bundadır ve mezkûr hân bundadır ve mezkûr hurma ağacının bi … |
| EÇS VIII 279b | … r bir kapusu var. Andan içeri ceng(?) meydânıdır, ancak bir | mescidi | ve beş aded hânesi var, gayri âsâr-ı binâlar olmayup hemân … |
| EÇS IV 224a | … ve Hüsrev Paşa Çârsûsu mescidi ve Mağara mescidi ve Zeydan | mescidi | ve Monlâ Kâsım mescidi ve ma‘lûmumuz olan mesâcid-i azîmler … |
| EÇS I 118a | Ve elli aded | mescidi | ve dörd aded tekyesi ve bir hammâm henüz binâ olundu ve yig … |
| EÇS IX Y212a | Mescid-i | Sahratullâh: Bâb-ı şerîfine vardıkda na‘leynin bevvâblara v … | |
| EÇS VI 67a | … eyne ve buk‘a ve salâlıkdır ve musallâlıkdır. Evvelâ (---) | mescidi | , |