İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

muhammed

783
geçiş
290,2
milyonda
358.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
105
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası378,8
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi780318,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,49
EÇS D 0,85

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimKuTDKEÇSToplam
muhammed3·780783
muḥammed·10·10

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: muhammed) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
ümmeti19136612,417,8113,761.817,0
ibn1161.67410,604,9010,41573,4
eşşeyh5898110,074,677,32267,8
b3736210,055,465,94211,7
yâ651.25210,034,487,70283,5
monlâ231769,625,814,71143,3
gazan17349,417,754,10159,2
ishâk191339,415,944,29122,0
saltık161219,185,833,93100,1
imâm277919,133,884,8495,7
elmütevekkil14349,137,473,72123,9
buhârî14709,076,433,70100,1
alallâh13618,986,523,5794,8
şâmı162598,974,733,8575,2
seyyid173408,954,433,9372,8
abdullâh141878,895,013,6371,2
şeyh261.1808,763,254,5671,0
hazreti875.9458,732,667,85175,7
ebû153828,724,083,6457,2
bâkır10178,687,993,1598,3
hazretleri187098,633,453,8553,8
ismi144458,553,763,4747,5
radî101208,505,173,0753,0
ekber101228,505,143,0752,7
bekavli112248,484,403,1646,7
esîrleri101418,474,933,0649,7
oğlu167598,413,183,5642,4
billâh102018,384,423,0142,7
esîrlerin8588,285,892,7850,8
hanefî8828,245,392,7645,0
bin11912.2678,222,068,30161,3
ekberi7118,178,102,6470,5
elmelikü’lkâmil7148,177,752,6365,6
esîr137028,163,003,1531,5
yesevî7478,116,002,6045,6
halîfe93078,083,662,7629,3
ca‘fer81908,074,182,6731,6
mevlânâ82028,064,092,6630,6
bikavli7968,034,972,5635,2
aleyhi’sselâm71177,994,692,5432,4

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“muhammed” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (783) →
EÇS IV 348b Andan Hazret-i Muhammed b. Seyyidinâ Alî radî.
EÇS I 25b … Ve karadan gemi yürüyüp bu kal‘a feth olmak muhâldir. Ve bu Muhammed ol Muhammed değildir. Büyük Muhammed'lerinden berü bu Kosta …
EÇS VI 6a Ümmet-i Muhammed kal‘a kapuların açup cümle guzât içerü doldular. Meteris ve …
EÇS X Y94b … sır Hasan bin Mevlânâ es-sultânü'ş-şehîd el-merhûm en-Nâsır Muhammed bin Kalavân. Zâlike fî şuhûr sene erba‘ ve sittîn ve seb‘im …
EÇS X Y262a … Ca‘fer-i Tayyâr Hazret-i Ebûbekir-i Sıddîk. Fe-veledet lehu Muhammed bin Ebî Bekir es-Sıddîk. Ve kâne sümme tezevvecehâ ba‘dehu …
EÇS III 170a … -ı Velî izniyle ibtidâ diyâr-ı Rûm'a kadem basan Saltık Bây Muhammed Buhârî oldukları bâlâda Babadağı şehri evsâfında mufassaldı …
EÇS I 65a ‘Amân ey ümmet-i Muhammed’ deyü mazlûm Osmân Hân feryâd ederken mezkûr Binyâz nâm kâf …
EÇS VII 148a … hutbe sâhibi olup Anatolu ıtlâk olunan vilâyetlere ümmet-i Muhammed müstevlî oldu. Ve sene (---) târîhinde Gâzî Süleymân Beğ ib …
EÇS I 157b–158a "Yâ Muhammed Rûm keferesi Mısır diyârına istîlâ edüp kabza-i tasarrufa a …
EÇS X Y260a Kabr-i eş-şerîf Tabâtabâ Ebû Muhammed Abdullâh ibn Ahmed bin Alî bin el-Hasan ibn İbrâhîm ibn el- …