Veriyi tablo olarak gör
| Eser | Geçiş | Milyonda |
|---|---|---|
| Kutadgu Bilig | 6 | 81,6 |
| Dede Korkut Kitabı | 8 | 246,6 |
| Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi | 588 | 240,2 |
Metin içindeki dağılım
Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).
Yazım değişkeleri
Tarihsel ses ve yazım denklikleri →Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.
Eserlere göre kullanım
Tüm anlam ayrışmaları →Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: oldur) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.
Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.
Eşdizimlilik
Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.
| Eşdizim | Birlikte | Toplam | Konum | logDice | MI | t | G² |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| sebebi | 137 | 466 | 12,04 | 7,36 | 11,63 | 1.174,6 | |
| tesmiyesi | 74 | 177 | 11,60 | 7,87 | 8,57 | 697,5 | |
| tesmiyyesi | 37 | 69 | 10,82 | 8,23 | 6,06 | 373,4 | |
| aslı | 45 | 248 | 10,76 | 6,67 | 6,64 | 335,8 | |
| vechi | 42 | 237 | 10,68 | 6,63 | 6,42 | 311,2 | |
| olmasının | 21 | 49 | 10,05 | 7,91 | 4,56 | 199,1 | |
| me’âli | 20 | 49 | 9,98 | 7,84 | 4,45 | 187,1 | |
| kaçan | 26 | 292 | 9,90 | 5,64 | 5,00 | 154,8 | |
| denmesinin | 15 | 21 | 9,62 | 8,64 | 3,86 | 164,8 | |
| kelâm | 26 | 790 | 9,26 | 4,20 | 4,82 | 103,3 | |
| demenin | 10 | 14 | 9,06 | 8,64 | 3,15 | 109,9 | |
| cevâb | 12 | 224 | 8,89 | 4,91 | 3,35 | 59,1 | |
| kelâmı | 13 | 294 | 8,89 | 4,63 | 3,46 | 59,1 | |
| ricâmız | 9 | 20 | 8,89 | 7,98 | 2,99 | 86,4 | |
| merâm | 9 | 153 | 8,61 | 5,04 | 2,91 | 46,0 | |
| ki | 36 | 2.426 | 8,61 | 3,06 | 5,28 | 89,8 | |
| ricâm | 7 | 14 | 8,54 | 8,13 | 2,64 | 69,2 | |
| binâsı | 11 | 376 | 8,53 | 4,03 | 3,11 | 41,2 | |
| alâmeti | 7 | 103 | 8,35 | 5,25 | 2,58 | 37,8 | |
| mefhûmı | 6 | 24 | 8,29 | 7,13 | 2,43 | 49,0 | |
| müsemmâ | 7 | 143 | 8,27 | 4,78 | 2,55 | 33,2 | |
| sizden | 6 | 45 | 8,25 | 6,22 | 2,42 | 40,7 | |
| anlanan | 5 | 7 | 8,07 | 8,64 | 2,23 | 54,9 | |
| dırâzdan | 5 | 8 | 8,07 | 8,45 | 2,23 | 52,7 | |
| olunmasının | 5 | 8 | 8,07 | 8,45 | 2,23 | 52,7 | |
| ibtidâ | 19 | 1.747 | 8,05 | 2,61 | 3,64 | 37,1 | |
| şartı | 5 | 28 | 8,02 | 6,64 | 2,21 | 37,1 | |
| tedârik | 5 | 36 | 8,00 | 6,28 | 2,21 | 34,4 | |
| murâd | 18 | 1.704 | 8,00 | 2,57 | 3,53 | 34,3 | |
| kavli | 6 | 170 | 7,99 | 4,31 | 2,33 | 24,6 | |
| risâletpenâh | 6 | 185 | 7,96 | 4,18 | 2,31 | 23,6 | |
| kayası | 5 | 122 | 7,82 | 4,52 | 2,14 | 22,0 | |
| vâzı‘ı | 4 | 3 | 7,76 | 9,55 | 2,00 | 50,6 | |
| fütüvvet | 4 | 5 | 7,75 | 8,81 | 2,00 | 45,6 | |
| sizlerden | 4 | 12 | 7,74 | 7,55 | 1,99 | 35,4 | |
| gazâyı | 5 | 172 | 7,73 | 4,03 | 2,10 | 18,7 | |
| demeden | 4 | 27 | 7,70 | 6,38 | 1,98 | 28,1 | |
| evveli | 4 | 46 | 7,66 | 5,61 | 1,96 | 23,6 | |
| hazreti | 40 | 5.945 | 7,65 | 1,91 | 4,65 | 47,7 | |
| imdi | 5 | 252 | 7,58 | 3,47 | 2,03 | 15,1 |
Hemen solunda
Hemen sağında
Dağılımsal komşular deneysel
Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.
Biçim ailesi
oldur* ile tüm bağlamlar →“oldur” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.
Örnek bağlamlar
Tümü (602) →| EÇS IV 400b | … â bu şehr-i Musul'a Humeydiyye denmesinin vech-i tesmiyyesi | oldur | kim kaçan Hazret-i Yûnus nûn balığı karnından bu şehr-i Mus … |
| EÇS IX Y79b | Ki | oldur | menba‘-ı Kevser mizâcen ke'sühâ kâfûr |
| EÇS V 49a | … Leh lisânınca Omân (---) (---) derler kim vech-i tesmiyesi | oldur | . Ba‘zı efvâh-ı nâsda Omâniçse derler, ammâ lisân-ı Etrâk'de … |
| EÇS IV 342b | {Kelâm-ı sitâyiş-i Tâk-i Kisrâ | oldur | kim her sene birer tulası kadar zemîne gark olur dedikleri … |
| EÇS VII 65a | İbtidâ mâdde-i evveli | oldur | kim iki tarafdan yigirmi aded katanadan ve çetecilerden ziy … |
| EÇS VI 161a | … iyâr kimesneler nakl etdiler. {Bundan anlanan me’âl-i kelâm | oldur | kim bu âsitânede olan mâhîlere aslâ vaz‘-ı yed etmemek gere … |
| EÇS VI 62a | … e diyâr-ı Alaman'ın Beç kal‘asından selâmete çıkardı. Hüner | oldur | kim eyyâm-ı Temmûz'da şimdi zamânımız serdârları ve Âl-i Os … |
| EÇS IV 362b | … kesîre sâhibi bî-dîn âdemler vardır. Cümleden seyr-i garîb | oldur | kim kavm-i âteşperest var. Anlardan biri mürd oldukda paşay … |
| EÇS I 164b | Yâ bu esnâfâtların mâbeynlerinde bu da‘vâ ve nizâ‘ın aslı | oldur | kim eğer pâdişâh askeri alay olsa ibtidâ bu beyt mısra‘ı üz … |
| EÇS IV 212a | … cem kavilleri üzre bu kal‘a-i kadîme Sincâr denmesinin aslı | oldur | kim Hazret-i Nûh Nebî Tûfân'da zulmet-i yem üzre şinâverlik … |