Veriyi tablo olarak gör
| Eser | Geçiş | Milyonda |
|---|---|---|
| Kutadgu Bilig | 1 | 13,6 |
| Dede Korkut Kitabı | 32 | 986,4 |
| Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi | 497 | 203,0 |
Metin içindeki dağılım
Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).
Yazım değişkeleri
Tarihsel ses ve yazım denklikleri →Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.
Eserlere göre kullanım
Tüm anlam ayrışmaları →Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: olsa) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.
Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.
Eşdizimlilik
Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.
| Eşdizim | Birlikte | Toplam | Konum | logDice | MI | t | G² |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| gerek | 37 | 307 | 10,50 | 6,26 | 6,00 | 253,0 | |
| son | 11 | 23 | 9,35 | 8,25 | 3,31 | 110,3 | |
| ön | 11 | 23 | 9,35 | 8,25 | 3,31 | 110,3 | |
| eğer | 33 | 1.172 | 9,31 | 4,16 | 5,42 | 129,2 | |
| olacak | 13 | 167 | 9,26 | 5,63 | 3,53 | 77,0 | |
| gerekdir | 10 | 108 | 9,00 | 5,88 | 3,11 | 62,8 | |
| mürd | 12 | 246 | 8,99 | 4,96 | 3,35 | 59,8 | |
| fevt | 9 | 74 | 8,93 | 6,27 | 2,96 | 61,6 | |
| mübtelâ | 9 | 121 | 8,82 | 5,56 | 2,94 | 52,5 | |
| esen | 8 | 59 | 8,80 | 6,43 | 2,80 | 56,6 | |
| amâr | 14 | 536 | 8,75 | 4,06 | 3,52 | 52,8 | |
| olurdu | 11 | 313 | 8,74 | 4,48 | 3,17 | 47,7 | |
| ḳanlu | 7 | 36 | 8,66 | 6,95 | 2,62 | 55,0 | |
| âdem | 47 | 3.717 | 8,50 | 3,01 | 6,00 | 114,6 | |
| zâyi | 6 | 25 | 8,47 | 7,25 | 2,43 | 50,0 | |
| eyle | 30 | 2.253 | 8,46 | 3,08 | 4,83 | 75,8 | |
| şey | 10 | 458 | 8,37 | 3,80 | 2,93 | 34,3 | |
| cem | 17 | 1.214 | 8,32 | 3,16 | 3,66 | 44,4 | |
| mahlûl | 5 | 35 | 8,18 | 6,51 | 2,21 | 36,0 | |
| âdemin | 8 | 401 | 8,14 | 3,67 | 2,61 | 26,1 | |
| hasta | 5 | 73 | 8,09 | 5,45 | 2,18 | 28,3 | |
| elbette | 9 | 580 | 8,05 | 3,30 | 2,70 | 25,2 | |
| kaht | 5 | 99 | 8,03 | 5,01 | 2,17 | 25,3 | |
| yâhûd | 7 | 353 | 8,02 | 3,66 | 2,44 | 22,7 | |
| âfinâ | 5 | 129 | 7,96 | 4,62 | 2,15 | 22,6 | |
| sûzen | 4 | 11 | 7,92 | 7,85 | 1,99 | 37,3 | |
| kayâsıra | 4 | 14 | 7,91 | 7,51 | 1,99 | 34,9 | |
| sefer | 7 | 427 | 7,90 | 3,38 | 2,39 | 20,3 | |
| düşman | 5 | 164 | 7,88 | 4,28 | 2,12 | 20,3 | |
| şey’i | 4 | 38 | 7,85 | 6,07 | 1,97 | 26,2 | |
| kime | 4 | 40 | 7,85 | 5,99 | 1,97 | 25,8 | |
| merhûm | 10 | 919 | 7,82 | 2,79 | 2,71 | 21,7 | |
| ana | 11 | 1.103 | 7,79 | 2,67 | 2,79 | 22,2 | |
| gâyib | 4 | 71 | 7,77 | 5,16 | 1,94 | 21,1 | |
| rahmet | 5 | 244 | 7,73 | 3,70 | 2,06 | 16,5 | |
| seferi | 4 | 102 | 7,70 | 4,64 | 1,92 | 18,2 | |
| ka‘rı | 4 | 132 | 7,63 | 4,27 | 1,90 | 16,2 | |
| lâzım | 4 | 140 | 7,61 | 4,18 | 1,89 | 15,8 | |
| gark | 6 | 485 | 7,60 | 2,98 | 2,14 | 14,3 | |
| ḳara | 6 | 492 | 7,59 | 2,96 | 2,13 | 14,2 |
Hemen solunda
Hemen sağında
Dağılımsal komşular deneysel
Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.
Biçim ailesi
olsa* ile tüm bağlamlar →“olsa” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.
Örnek bağlamlar
Tümü (530) →| EÇS V 120b | … rîn hânedânlarda ve bir ednâ kişi hânesinde bir sene mihmân | olsa | istiskâl etmezler, zîrâ gâyet ganîmet şehirdir kim tâ diyâr … |
| EÇS X Y450b | Ve bu buhayre İskenderiyye deryâsına mahlût | olsa | Feyyûm şehri gark olmadan halâs olduğundan mâ‘adâ dörd yüz … |
| DK IX 11 | … amma semüz boġazlar-ıdı eger bigler geyik alsa ḳulaġı delük | olsa | begil sevincidür |
| EÇS VI 42a | … ynlerinde meşhûrdur. Kaçan kim nehr-i Tuna'(nın) tenezzülde | olsa | ol demir kafes kapu nümâyân olur. Bu kapudan nehr-i Tuna ej … |
| DK XII 8 | … n didi aruz aydur mere ḳılbaş ol vaḳıt kim üç boz oḳ yıġnaḳ | olsa | ol vaḳıt ḳazan ivin yaġmaladur-ıdı ṣuçumuz ne-y-idi |
| EÇS I 168a | … un eti verirler. Eğer bir vukıyye et İslâmbol'da bir guruşa | olsa | bunlar bir vukıyye eti üç akçeye verüp her odadan mâh-be-mâ … |
| EÇS VI 5b | … muza boş gitmemek içün aç kurd koyuna salar gibi her yer ne | olsa | sarılup elbette şikâr alıruz. Ey imdi eyle olsa sizlerden r … |
| EÇS I 187b | … âhircibaşıları vardır kim devlet tarafına bir cevâhir lâzım | olsa | bunlar bulup kâr ederler. Bunlar dahi dükkânlarında cevâhir … |
| EÇS X Y382a | … kesîreler vardır. Eğer münhedim olduysa muhakkak bu Kûs'da | olsa | eb‘ad değildir. Zîrâ âb [u] havâsı ve hoş fezâsı ve hisâbda … |
| EÇS I 187a | … üşde altun olsa yâhûd bakırda ve kurşumda gümüş yâhûd altun | olsa | ekseriyyâ kâr-ı kadîmlerde kalan altun mutallâ olup altunun … |