İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

ona

22
geçiş
8,2
milyonda
12.065.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
3
eserde
10
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)198,2
Dede Korkut Kitabı130,8
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi208,2

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

ShoR D 0,00
DK D 0,00
EÇS D 0,58

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimShoRAHDKEÇSToplam
ona1·12022
oŋa·1··1

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: ona) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
yalısıyla3311,9413,901,7357,9
kenârıyla41219,848,992,0042,1
yukaru65128,527,492,4450,6
baş76968,327,272,6357,0
garba31.0596,515,441,6916,8
nehri134.9856,415,323,5271,5
kenârında31.3476,175,091,6815,4
gidüp42.6815,604,521,9117,5
yine57.3724,473,382,0214,5

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“ona” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (22) →
EÇS V 155a Der-beyân-ı eşkâl-i zemîn-i kal‘a-i Bihke: Nehr-i Ona yalısında
EÇS V 155a … hrîr-i Süleymân Hân üzre hâlâ Kırka sancağı hükmünde nehr-i Ona kenârında şekl-i murabba‘dan tûlânîce bir kal‘a-i şîrîndir. …
EÇS III 179a–179b … zre bir beyâz bayrak âşikâre olup cümle İpşir'in iç ağaları ona nazar edüp "Hamd-i Hudâ efendimiz sağdır. İşte ak bayrak ka …
EÇS V 155a Andan yine baş yukar[u] cânib-i garba Ona kenârıyla
EÇS V 155a Evvelâ Bihke kal‘asından yine baş yukaru nehr-i Ona yalısıyla gidüp,
EÇS V 154b–155a … bir kârgîr musanna‘ binâ-yı kadîmdir. Bir tarafından nehr-i Ona akar. Üç tarafı handakdır ve bir kapusu önünde asma cisri v …
ShoR 8.3 /120 çın kértü töz-lüg 見 yol erser 出世法 -nuŋ sabında ona tuġdaçı erür.
EÇS V 157a Menzil-i kal‘a-i Kosdaniçse: Andan yine nehr-i Ona kenârıyla baş aşağı semt-i şarka gidüp,
EÇS V 154b Nehr-i Ona kenârında Banaluka hâkinde şekl-i muhammes bir kârgîr azîm …
DK XI 21 yaġı gördüm-ise ona şaydum ḳırḳ biŋ er yaġı gördüm-ise ḳıya baḳdum elli biŋ er …