İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

or

98
geçiş
36,3
milyonda
3.312.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)146,2
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi9739,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Mait D 0,00
EÇS D 0,13

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimMaitUEÇSToplam
or1·9798
ör·2·2

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: or) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
kıraş339,9311,751,7348,9
ferahkirmân389,8610,331,7338,3
kırım’ın4479,828,191,9937,8
çikişke3129,809,751,7335,4
handakın4499,808,131,9937,5
kırım124159,586,643,4387,2
mahalline3469,427,811,7226,7
kal‘asından62319,226,482,4242,2
ağzı41239,216,811,9830,0
kal‘asına125869,176,143,4178,9
beği116498,915,873,2668,2
ağzında31098,896,571,7121,5
geray74008,855,912,6043,8
cezîresi31438,676,171,7119,8
heyhât31618,576,001,7119,1
kal‘asının43878,085,151,9420,9
kal‘ası182.6847,734,534,0679,1
konak34247,564,611,6613,4
handak34787,424,431,6512,7
anıniçün46977,374,301,9016,3
içeri35587,234,211,6411,9
kal‘asın36507,043,991,6211,0
taşra61.7426,743,572,2418,7
tatar38936,633,531,589,2
cezîrei39086,613,511,589,1
kal‘aya39526,553,441,578,9
kavmi51.7916,443,262,0013,7
ya‘nî52.2516,122,931,9411,7
gece31.4316,012,851,496,7
tâ52.6735,892,691,8910,2
iç31.5905,862,701,476,2
kal‘ai137.7335,772,532,9824,3
hân95.4015,742,522,4816,7
mehemmed43.0455,382,181,565,9
âli32.5875,192,001,303,8
zîrâ43.5895,151,941,484,9
yine57.3724,461,221,282,8
olan46.7714,251,021,021,6
deyü36.0074,010,780,720,7
edüp923.9573,620,370,680,6

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (98) →
EÇS VII 107a … mâlik olan Cingiz Hân oğlu Cuci Hân sene (---) târîhinde bu Or kal‘ası yerindeki kal‘ayı Ciniviz Frengi elinden alup Azak …
EÇS VII 107a … ı Âl-i Cingiziyân, ya‘nî ibtidâ serhadd-i hisâr-ı üstüvâr-ı Or, ya‘nî Ferahkirmân
EÇS VII 109b … Cingiziyân'dır. Ammâ bizim Mehemmed Geray Hân'ımız asrında Or beği on iki bin asker ile uruşa giderdi, zîrâ Or beği olan …
EÇS VII 152a–152b Ez-în-cânib bu mezkûr Or dağı dibindeki Pedsi kabağı etrâfı kal‘a-misâl dörd kat çal …
EÇS VII 108b … ı bozası olur. Hattâ kavm-i Tatar beş konak yerden atlanup "Or bızkası içelim" deyü gelirler. Bir tostağan bozasın içen, s …
EÇS VII 109b … ız asrında Or beği on iki bin asker ile uruşa giderdi, zîrâ Or beği olan Kara Kıraş Beğ nefsinde bir zor-âver ve dilâver s …
EÇS VII 107a … ılburun kal‘asından cânib-i şarka Kırım cezîresi ağzında tâ Or kal‘asına varınca otuz sâ‘atlik zemîn-i Heyhât'dır kim şenl …
EÇS VII 109b … i re‘âyâ yazup cümle köylere kavm-i Noğay gönderüp kendüler Or kal‘ası muhâfazasında asâkir-i bî-[pâ]yân ile karâr-dâde ot …
EÇS VII 109a … n âdem deryâsın ve dör[d] kerre yüz bin esîr keferelerin bu Or mahalline cem‘ edüp mukaddemâ Or handakının iç yüzünde yığı …
EÇS VII 109b … edd-i İskender olup handak kullelerine ta‘mîr [ü] termîmine Or beği ve Or tuzlası emîni nâzır ve mu‘temed olmuşlar.