Veriyi tablo olarak gör
| Eser | Geçiş | Milyonda |
|---|---|---|
| Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası | 2 | 52,5 |
| Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi | 81 | 33,1 |
Metin içindeki dağılım
Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).
Yazım değişkeleri
Tarihsel ses ve yazım denklikleri →Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.
Eserlere göre kullanım
Tüm anlam ayrışmaları →Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: saf) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.
Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.
Eşdizimlilik
Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.
| Eşdizim | Birlikte | Toplam | Konum | logDice | MI | t | G² |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| mevc | 26 | 110 | 12,11 | 9,91 | 5,09 | 312,9 | |
| fevc | 9 | 75 | 10,87 | 8,93 | 2,99 | 94,7 | |
| gürûh | 12 | 207 | 10,41 | 7,88 | 3,45 | 108,1 | |
| alay | 24 | 783 | 9,83 | 6,96 | 4,86 | 185,6 | |
| nîze | 3 | 26 | 9,82 | 8,87 | 1,73 | 31,3 | |
| fırka | 4 | 76 | 9,69 | 7,74 | 1,99 | 35,2 | |
| cavk | 3 | 37 | 9,68 | 8,36 | 1,73 | 29,1 | |
| lebbeyk | 3 | 40 | 9,64 | 8,25 | 1,73 | 28,6 | |
| esnâf | 4 | 151 | 9,13 | 6,75 | 1,98 | 29,6 | |
| cenge | 5 | 283 | 8,81 | 6,17 | 2,20 | 33,0 | |
| ardı | 4 | 232 | 8,70 | 6,13 | 1,97 | 26,2 | |
| durup | 4 | 269 | 8,54 | 5,92 | 1,97 | 25,0 | |
| çekerek | 4 | 292 | 8,45 | 5,80 | 1,96 | 24,4 | |
| pürsilâh | 8 | 748 | 8,30 | 5,44 | 2,76 | 44,9 | |
| kol | 4 | 340 | 8,28 | 5,58 | 1,96 | 23,2 | |
| sıra | 4 | 440 | 7,97 | 5,21 | 1,95 | 21,1 | |
| durur | 4 | 512 | 7,78 | 4,99 | 1,94 | 20,0 | |
| ubûr | 19 | 2.776 | 7,77 | 4,80 | 4,20 | 90,4 | |
| âmâde | 4 | 526 | 7,75 | 4,95 | 1,94 | 19,8 | |
| giderken | 4 | 749 | 7,30 | 4,44 | 1,91 | 17,0 | |
| alayı | 3 | 612 | 7,14 | 4,32 | 1,65 | 12,3 | |
| ederek | 8 | 2.089 | 6,92 | 3,96 | 2,65 | 29,1 | |
| asker | 5 | 1.905 | 6,36 | 3,41 | 2,03 | 14,7 | |
| ederler | 10 | 4.565 | 6,14 | 3,15 | 2,81 | 26,1 | |
| gûnâgûn | 4 | 1.811 | 6,11 | 3,17 | 1,78 | 10,5 | |
| ibtidâ | 3 | 1.747 | 5,75 | 2,80 | 1,48 | 6,5 | |
| askeri | 3 | 2.049 | 5,53 | 2,57 | 1,44 | 5,7 | |
| olup | 19 | 17.281 | 5,16 | 2,16 | 3,38 | 27,7 | |
| oldu | 3 | 3.361 | 4,84 | 1,86 | 1,25 | 3,4 | |
| u | 10 | 17.434 | 4,23 | 1,22 | 1,81 | 5,6 | |
| cümle | 10 | 21.197 | 3,94 | 0,94 | 1,51 | 3,5 | |
| ile | 11 | 23.769 | 3,92 | 0,91 | 1,55 | 3,6 | |
| edüp | 10 | 23.957 | 3,77 | 0,76 | 1,30 | 2,4 | |
| ü | 4 | 11.295 | 3,53 | 0,53 | 0,61 | 0,5 | |
| ve | 37 | 147.919 | 3,03 | 0,02 | 0,10 | 0,0 |
Hemen solunda
Hemen sağında
Dağılımsal komşular deneysel
Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.
Biçim ailesi
saf* ile tüm bağlamlar →“saf” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.
Örnek bağlamlar
Tümü (83) →| EÇS I 184a | Bunlardan sonra demircibaşının netîce askerleri | saf | saf ve fevc fevc pür-silâh olup demircibaşı küheylân atlar … |
| EÇS I 7a | Ve bu ayağ üzre cemâ‘ati | saf | saf bozan ve düzen kasîrü'l-kâme âdem Amr-i Ayyâr Zamîrî'di … |
| EÇS I 214b–215a | … muğ-pîçeleriyle cümle tebdîl-i câme ile pür-silâh olup saf | saf | , gûnâ-gûn şakalarla rehâvî ve nikrîz 215a makâmlarıyla sa … |
| EÇS X Y407b | … eden musallînin rükû‘ [u] sücûdları ve kıyâm [u] ku‘ûdları | saf | saf sâfî mücellâ hacerlerde nümâyândır. Ve mihrâbın tarafey … |
| EÇS IV 268a | Müje-i haylin dizer ol gamze-i fettân saf | saf | / Gûyiyâ cenge durur nîze güzârân saf saf |
| EÇS I 191b | … atıcılar ile yayları ellerinde çekerek kurarak yasarak saf | saf | ubûr ederler. Ardı sıra yaycıbaşı ve okcubaşı ve yeniçeri o … |
| KuT T. 34/43a2 | 165 biz | saf | tutuġlılar-miz |
| EÇS VIII 299a | … sân ile piyâdece giderken bir bârân-ı rahmet nâzil olup saf | saf | kürdeledüp(?) giderken beş aded yârânlarımız geri dönüp mîr … |
| EÇS IX Y368b | … -ender-nûr içinde nûr-ı mahz idi, hemân nûrun alâ-nûr oldu. | Saf | saf ve esnâf esnâf huzzâr-ı meclis yerli yerlerinde oturup … |
| EÇS VIII 332a | … an Arhoz kal‘ası cünûdu andan Gördüs kal‘ası gâzîleri cümle | saf | u saf ve mevc ü mevc ve fevc ü fevc mehterhâneleriyle kapud … |