İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

sana

391
geçiş
144,9
milyonda
814.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
19
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kutadgu Bilig227,2
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi389158,9

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KB D 0,33
EÇS D 0,80

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimTMaitTTShoRKuTKBDLTAHDKEÇSToplam
saŋa137211438751399·631
sana·····2···389391
sanâ·········22
san‘â·········22
şana·········22
sâna·········11

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: sana) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
müjde121189,596,453,4284,9
verdim10809,446,753,1375,1
selâm132449,395,523,5374,8
eyledim101049,376,373,1269,6
ben216779,334,744,4198,4
vereyim8349,277,672,8171,1
bana143539,275,103,6372,3
müyesser154199,254,953,7574,5
eyâletin8469,237,232,8165,8
olsun207609,154,504,2887,3
ederim91529,095,672,9453,7
işte145158,984,553,5861,9
benim166538,974,403,8167,6
helâl7868,916,132,6146,3
yürü6558,786,562,4243,3
ilâhî82068,785,072,7441,0
yâ211.2528,713,854,2773,6
ihsân211.2988,673,804,2572,1
îmân71908,624,992,5635,1
benden5548,526,322,2134,4
mi72398,514,662,5432,0
allâh138008,483,813,3544,7
imdi72528,484,582,5431,2
rabbin448,379,752,0054,1
demedim488,368,752,0043,0
olayım4208,327,431,9934,1
zarar51278,315,092,1725,7
lala51348,295,012,1725,2
senin62628,234,302,3324,5
tebşîr4478,236,201,9726,8
destûr4488,226,171,9726,7
oğul62708,224,262,3224,2
eyledi84958,213,802,6327,4
rabbî4618,185,821,9624,7
etdin4638,175,781,9624,4
pâdişâhım62928,174,152,3123,3
edeyim4698,155,641,9623,7
karındaşım4738,145,561,9623,2
etdim96568,143,562,7528,1
deyüp201.9718,123,133,9651,6

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“sana” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (391) →
EÇS X Y46b "Selîm sana karındaşlarından fâ‘ide yokdur. Yerine halîfe Süleymân-ı za …
EÇS V 102a Hakîr eyitdim, "Eğer beğim, Allâh sana bu taht-ı Boğdan'ı müyesser ederse Hazret-i Peygamber'e îmâ …
EÇS II 271a–272b … ‘a içinde benim evimi ve ehl [u] iyâlimi bana ihsân edersen sana müjdem vardır" dedi. Serdâr "Hânenden ma‘a ziyâde murâd [u] …
EÇS VI 32a–32b … âlları cümle altun alaydın, zîrâ sana götürmesi kolaydır ve sana beğler sancaklarında âdemler koşalar ve Evliyâ'ya ri‘âyet e …
EÇS VI 124b "İlâhî, cemî‘i halkın ma‘bûdusun, sana sığınırım" deyüp bir teveccüh-i tâm edüp ol ân var kuvveti …
EÇS IV 296b … derlerdi, meğer sen Sünnîlere adüvv-i cân imişsin. Çöreğim sana helâl olsun!" deyü başına bir tâc-ı zerrîn ve eynine bir ka …
EÇS III 126b–127a … Ken‘ân Paşa'ya bir kıt‘a hatt-ı şerîf gidüp "Elbette başın sana gerek ise Babadağı şehri içinde cây-ı emân olmağiçün mahall …
EÇS II 365a–366a … r eydür: "Bre mel‘ûn! Mukaddemâ bu âdemi âsî etdin, ba‘dehû sana emirler gelüp Köprülü'yle Varvar üzerine gelüp bozuldun. Va …
EÇS IV 292b … ana vâsıl ola. Hemân tahrîr-i varak idegör. Men dahi bugün sana bi-eyyi vechin kân on beş bin koyun teslîm ederem" deyüp sa …
EÇS III 95b–96a … ve bir merdin iltimâsıyla değil. Hâssaten kendü karîhamdan sana mührüm verüp vekîl-i mutlak etdim" derken Vezîr-i â‘zam Mur …