İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

sası

6
geçiş
2,2
milyonda
30.841.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
3
eserde
9
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)292,4
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)198,2
Dede Korkut Kitabı392,5

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Mait D 0,33
ShoR D 0,00
DK D 0,29

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimMaitShoRKBDKEÇSToplam
sası21·3·6
şaşı····44
saşı··2··2

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: sası) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
dinlü31712,0613,281,7350,0

Hemen sağında

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“sası” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (6) →
Mait … ıçın öz et-özlerin bıçıp uşup yėyü et-özleri üze örtlüg taş sası yaġa amarıları beg işi körkin ötrlüg yalınlıg tėgitle ınall …
DK II 7 … aġızlu aruz ḳoca iki dizinüŋ üstine çökdi aydur aġam ḳazan sası dinlü gürcistan aġzında oturursın orduŋ üstine kimi ḳorsın …
DK IV 27 … ün ḳara polat öz ḳılıcum ṣaḳlar-idüm bu gün içün güni geldi sası dinlü kāfir başın kesdüreyim senüŋ-içün egni bek demür
Mait üze örtlüg taş sası yaġar amarıları inçe tėp tėyürler
DK II 11 yırtuḫlu yarımından ḳara saçlu sası dinlü din düşmeni alaca atlu kāfir bindi yılġadı dün puçuġı …
ShoR 7.2 /327 êter ḳılur ’ertim sası id[iş /// ::