Veriyi tablo olarak gör
| Eser | Geçiş | Milyonda |
|---|---|---|
| Kutadgu Bilig | 11 | 149,5 |
| Dede Korkut Kitabı | 3 | 92,5 |
| Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi | 95 | 38,8 |
Metin içindeki dağılım
Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).
Yazım değişkeleri
Tarihsel ses ve yazım denklikleri →Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.
Eserlere göre kullanım
Tüm anlam ayrışmaları →Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: sebeb) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.
Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.
Eşdizimlilik
Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.
| Eşdizim | Birlikte | Toplam | Konum | logDice | MI | t | G² |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| olmasına | 11 | 30 | 11,34 | 10,15 | 3,31 | 137,5 | |
| katline | 6 | 46 | 10,31 | 8,66 | 2,44 | 60,9 | |
| irtifâ‘ı | 4 | 25 | 9,93 | 8,95 | 2,00 | 42,3 | |
| fethine | 4 | 126 | 9,12 | 6,62 | 1,98 | 28,9 | |
| olmağa | 3 | 180 | 8,41 | 5,69 | 1,70 | 17,8 | |
| kal‘asının | 3 | 387 | 7,63 | 4,58 | 1,66 | 13,3 | |
| benim | 4 | 653 | 7,43 | 4,24 | 1,89 | 16,0 | |
| olmuşdur | 9 | 1.850 | 7,23 | 3,91 | 2,80 | 32,1 | |
| budur | 3 | 649 | 7,02 | 3,84 | 1,61 | 10,4 | |
| eḍgü | 3 | 687 | 6,95 | 3,76 | 1,60 | 10,1 | |
| feth | 5 | 2.056 | 6,24 | 2,91 | 1,94 | 11,5 | |
| oldu | 8 | 3.361 | 6,24 | 2,88 | 2,44 | 18,2 | |
| askeri | 4 | 2.049 | 5,92 | 2,59 | 1,67 | 7,7 | |
| bunlar | 3 | 1.519 | 5,92 | 2,61 | 1,45 | 5,9 | |
| ibtidâ | 3 | 1.747 | 5,73 | 2,41 | 1,41 | 5,2 | |
| deyü | 9 | 6.007 | 5,59 | 2,21 | 2,35 | 13,6 | |
| olan | 9 | 6.771 | 5,42 | 2,04 | 2,27 | 11,9 | |
| ki | 3 | 2.426 | 5,28 | 1,94 | 1,28 | 3,6 | |
| olup | 20 | 17.281 | 5,24 | 1,84 | 3,22 | 22,5 | |
| mehemmed | 3 | 3.045 | 4,96 | 1,61 | 1,16 | 2,7 | |
| kadar | 4 | 4.258 | 4,91 | 1,54 | 1,31 | 3,3 | |
| hâlâ | 3 | 3.721 | 4,68 | 1,32 | 1,04 | 1,9 | |
| paşa | 7 | 9.478 | 4,58 | 1,19 | 1,49 | 3,7 | |
| sultân | 3 | 4.193 | 4,51 | 1,15 | 0,95 | 1,5 | |
| hân | 3 | 5.401 | 4,16 | 0,78 | 0,72 | 0,7 | |
| ile | 11 | 23.769 | 3,92 | 0,52 | 1,00 | 1,3 | |
| üzre | 5 | 11.889 | 3,77 | 0,38 | 0,52 | 0,3 | |
| bin | 4 | 12.267 | 3,40 | 0,01 | 0,02 | 0,0 | |
| dahi | 3 | 13.186 | 2,89 | -0,51 | -0,73 | 0,4 | |
| edüp | 3 | 23.957 | 2,03 | -1,37 | -2,74 | 3,8 | |
| ve | 11 | 147.919 | 1,28 | -2,12 | -11,10 | 42,9 |
Hemen solunda
Hemen sağında
Biçim ailesi
sebeb* ile tüm bağlamlar →“sebeb” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.
Örnek bağlamlar
Tümü (109) →| EÇS IV 192b | … ından feth oldukda Emîr Ömer bu kal‘ayı temlîk üzre fethine | sebeb | olan Hüseyin Gâzî'ye ihsân edüp dâr-ı rukbe iken dârü'l-hil … |
| EÇS VIII 209b | … ok olmasının bir sebebi dahi kavm-i Amâlika bunları kırdığı | sebeb | ile Rûm'a geçmişlerdir. |
| EÇS I 9b | … t etmeğe sebeb Hızır Nebî olmuşdur kim Cenâb-ı izzet anları | sebeb | halk etmişdir. |
| EÇS III 151a | … sker-i muvahhidûn olup Edirne'yi Murâd Hân'a feth etdirmeğe | sebeb | anlar olmuşdur. |
| KB 5770 | bu erdem bilig ya uḳuşḳa ḳamuġ / | sebeb | boldı ilig açıldı ḳapuġ |
| EÇS VI 50a | … rrâkı var. Ol kadar amîk değildir. Buheyre-i mâlih olmasına | sebeb | vakt-i şitâda Karadeniz'in talattumu bu halîce girüp acı ed … |
| DK IV 9 | ḳızın men aluram daḫı senüŋ yüzüŋe men gelmezem aġladuġuŋa | sebeb | ne digil maŋa ḳara başum ḳurban olsun aġam saŋa didi ḳazan … |
| EÇS VI 182a | … bir dîvârdır, ammâ bu Kanije kal‘asının böyle amâr olmasına | sebeb | on iki bin aded re‘âyâ vü berâyâlar bu kal‘ayı ta‘mîr ü ter … |
| EÇS III 14b | … nâ'nın nazar-kerdeleridir. Mesnevî-i Şerîf te’lîfine bunlar | sebeb | olmuşlardır. Hazret-i Mevlânâ'dan sonra cümle fukarânın izn … |
| EÇS X Y331a | "Bu fütûhâta sen | sebeb | olup top atdırdın" dediler. |