İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

sebebi

olası alıntı: Arapça–Farsça Tüm bağlamlar →
466
geçiş
172,7
milyonda
691.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
3
eserde
8
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kutadgu Bilig113,6
Dede Korkut Kitabı130,8
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi464189,5

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KB D 0,00
DK D 0,00
EÇS D 0,84

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: sebebi) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
tesmiyesi11817712,558,9110,841.332,5
oldur13760212,047,3611,631.164,7
tesmiyyesi476911,498,956,84533,2
bânîsi4256610,385,756,36255,7
olmasının15499,907,793,86137,3
binâsı233769,815,474,69130,9
şehâdeti14739,737,123,71113,2
azli13529,687,503,59112,9
katli13829,606,843,5799,7
derbeyânı237809,244,424,5797,7
mevti8229,078,042,8276,6
mevtleri778,929,502,6492,2
olması81098,835,732,7848,5
tesmiyyei668,709,502,4579,0
tesmiyei678,709,282,4573,3
gazâyı81728,685,072,7441,1
demenin6148,688,282,4459,9
demekdir114558,614,133,1342,5
lisânı221.4328,573,484,2766,3
malatıyye6668,536,042,4139,0
inhidâmı578,449,012,2357,5
şehâdetleri598,438,652,2353,5
harâbîi5108,438,502,2352,0
hilkati5178,417,732,2345,3
denmesinin5218,397,432,2242,8
ibtidâ221.7478,353,194,1858,4
galat61398,344,972,3729,9
sincâr5748,255,612,1929,4
kaçan72928,244,122,4926,9
binâyı128548,223,353,1234,2
tahrîri62008,214,442,3425,7
kitâb51098,155,052,1725,6
isyânı4168,097,501,9934,7
leh74128,033,622,4322,4
dir63038,003,842,2820,9
bikavli4967,874,911,9319,7
fethi75317,853,252,3719,1
tesmiyyesin327,7110,081,7339,5
hâdisi337,719,501,7339,5
imlâ337,719,501,7339,5

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“sebebi” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (466) →
EÇS IX Y202a … vendeye ni‘meti mebzûl bir tekye-i lâ-nazîrdir. Ve tekyenin sebeb-i ihyâsı bu âsitânede medfûn şeyh imâdeddîn hazretleri Hazret …
EÇS IX Y355b … l-i Mekke def‘-i atşân ederlerdi. Âb-ı firâvân uyûn-ı revân sebebi ile Mekke-i mükerreme eyle âbâdân oldu kim ilâ-haze'l-ân bi …
EÇS III 52a–52b … şân koduğu buludu bulup nişânıyla zemînde altunu bulmasının sebebi oldur" deyü bu gûne hüsn-i teveccüh etdiklerinde hemân Murt …
EÇS I 140b Sebeb-i tesmiyesi oldur kim kaçan Ebü'l-feth Sultân Mehemmed Hân, İ …
EÇS VIII 262a … idir. Lisân-ı Rûmca Larinçe (---) (---) (---) (---) derler. Sebeb-i tesmiyesi oldur. Ammâ sene (---) târîhinde Bâyezîd-i Velî H …
EÇS V 184a … 'nin sebeb-i katline bâ‘is bir dahi bu Kotur ahvâlidir. Bir sebeb-i katli dahi Bosna'dan ma‘zûl edüp Bosna'yı Melek Ahmed Paşa …
EÇS III 94a Sebeb-i tesmiyesi (---) (---) (---) (---) (---) (---) (---) (---) v …
EÇS III 86b Sebeb-i tesmiyesi (---) (---) (---) (---) (---) (---) ve bânîsi (-- …
EÇS IX Y90a Ve Aydın vilâyeti demenin sebeb-i tesmiyesi oldur kim bu Nâzlı’yi ve Güzelhisâr'ı ve Ayasuluğ …
EÇS VII 161a … nda {ok temreni dokunanda} özümü {beni} ok sokup ölgen men. Sebeb-i ölgenim şolaydır. Özüm içün pâtiha, ya‘nî fâtiha" demiş