İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

selamet

15
geçiş
5,6
milyonda
16.152.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
1
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası126,3
Kutadgu Bilig14190,3

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,00
KB D 0,56

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimKuTKBEÇSToplam
selâmet··138138
selamet114·15

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: selamet) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
selam45410,8910,702,0051,8
kişi39926,616,091,7119,5

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“selamet” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (15) →
KB 5055 selam ol kişike selamet yolı / selam ḳıldı erse uruldı ulı
KB 2760 köni bolduŋ erse ḳutaḍġay künüŋ / selamet tirilgil sewinçin ḳutun
KB 1481 baġırsaḳlıḳ erdi meniŋ bu sözüm / esen ḳal selamet ay körklüg yüzüm
KB 5058 aman birdi erke selam ḳılġuçı / selamet bolundı ‘aleyk alġuçı
KB 5061 kiçig tutsa ḳılsa uluġlar sözi / selamet tirildi ḳutuldı özi
KB 5062 kiçig bolsa imin uluġ şerrindin / selamet bolunsa umup ḫayrındın
KB 4535 özüŋni unıtma yaŋılma yorıḳ / kelir ḳutḳa yapma selamet yoluġ
KB 3295 ne körklüg sewinç ol kişi aḍrılıp / selamet ḳawuşsa tileyü kelip
KB 3301 ne körklüg bolur kör kişi aḍrılıp / selamet ḳawuşsa iki öz özün
KB 4101 ayıttuḳta sözle oḳıduḳta kir / selamet terilgil tuçı bol aġır