İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

serin

14
geçiş
5,2
milyonda
16.977.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
20
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kutadgu Bilig11149,5
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi31,2

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KB D 0,68
EÇS D 0,49

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimKBEÇSToplam
serin11314
şer‘in·66

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: serin) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
iwme4712,6113,752,0071,3
öz36007,326,911,7222,9

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“serin” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (14) →
KB 2386 yaġı at kemişse saŋa oġrasa / serin arḳa birme saçılsa basa
EÇS X Y82a Ve bu Bayram Paşa odasının altı gâyet serin meydândır, iç ağaları silâh ta‘lîm ederler.
KB 4332 üküş sözleme söz serin til küḍez / üküş sözlemiş söz suwı ḳaldı az
KB 1310 ḳamuġ işte iwme serin öz buḳa / serimlig kişiler tegir arzuḳa
KB 1107 İLİG CEVABI AY TOLDIḲA / / ilig aydı ay toldı iwme serin / ig ol bu yazuḳlarḳa yulġı yarın
KB 4205 munıŋ asġı munda tileme serin / bu asġıŋ bayat birge anda yarın
KB 6293 … ÜLMİŞKE TA‘ZİYET ḲILMIŞIN AYUR / / ḳumaru tegip tıḍtı aydı serin / bayat ḫuḳmi tapla köŋül ög tilin
KB 1317 ḳalı kelse öwkeŋ ḳatıġlan serin / serimlig kişiniŋ sewinçi yarın
KB 2061 birisi iweklik birisi saran / üçünçi buşılıḳ serin öz tiren
KB 588 ḳamuġ işte iwme serin öz tutun / serinse bulur ḳul bu beglik ḳurın