İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

sewmez

10
geçiş
3,7
milyonda
21.763.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
3
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası6157,5
Kutadgu Bilig454,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,33
KB D 0,59

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimMaitAbhKuTKBDKEÇSToplam
sewmez··64··10
sevmez11··169

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: sewmez) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
taŋrı59097,487,542,2242,6

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“sewmez” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (10) →
KuT 148 sewmez taŋrı aşkara ḳılmaḳnı yawuzluḳı ..
KB 1773 sewigli telim boldı sewmez yaġı / ilin ḳoḍtı ḳaçtı süzüldi toġı
KuT T. 26/13b1 … andaḳı ėşke yol oġlıŋa ol kim erklendi eligleriŋiz ol taŋrı sewmez kim kim bolsa ḳıwanġan küwengen
KuT T. 36/27a1–3 … anıŋ meŋizlig kim keçürse ėlleşse anıŋ yanutı taŋrı üze ol sewmez zalimlerni
KB 5806 uzun ḳıldı elgiŋ yorıḳ ḳıldı söz / sewer sewmez erse saŋa açtı köz
KB 6151 ḳalı sewmez öz kör bu dünya neŋin / tü ni‘met talu yüz ḳılınçın yaŋın
KuT T. 26/73b1–3 … tartışmaġıl anlardın kim ḫıyanet ḳılurlar özleriŋe ol taŋrı sewmez kim kim bolsa ḫıyanet kılġan yazuḳluġ
KuT T. 25/9b1 … nı kim kirtgündiler tutmaḳ üçün sizlerdin tanuḳlar ol taŋrı sewmez zalimlerni
KuT T. 30/38a2 … yaşrurlar yime anı kim açuḳ aşkara ḳılurlar bütünlükin kim sewmez ol boynaġuluḳ ḳılıġlılarnı
KB 401 sewiglini sewmez keyik teg ḳaçar / ḳaçıġlıḳa yapçur aḍaḳın ḳuçar