İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

sun

12
geçiş
4,4
milyonda
19.126.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
73
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kutadgu Bilig227,2
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi104,1

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KB D 0,00
EÇS D 0,46

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimMaitUKuTKBEÇSToplam
sun···21012
suŋ··8··8
sün·2···2
süŋ1····1

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: sun) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
halli5713,0714,292,2494,3
karyei31.5276,005,791,7018,3
ve5147.9190,15-0,07-0,120,0

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“sun” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (12) →
EÇS VII 45a Ve Komaran kal‘asına nısf sâ‘at karîbdir ve karye-i Sun dibindedir. Bu millerün karşu tarafları Tuna aşırı Uyvar ka …
EÇS VII 65b Ve Üstürgon tarafındaki Süleymân Hân ecdâdımın Sun köyü dibindeki millerine hudûd ola ve anlardan Yenikal‘a ha …
KB 4597 oŋ elgiŋ bile sun bayat atı ay / yigü üḍregey hem özüŋ bolġa bay
EÇS IV 287b … emin aşağı inenler bu kerre ağaç üzre kalup ol kadar "Halli sun" çağırırlar kim sadâları eflâke çıkar. Eğer bir hoş salınma …
EÇS III 18a … leyenler oldu mesrûr / Nice medh olmaya bu âb-ı seyyâr / Ki sun‘ ile yaratmış anı Settâr / Ki üç yüz altmış altı Hırk suyu …
EÇS IV 287b … endegân ağaç sağ tarafa salınırken cümle bir ağızdan "Halli sun, halli sun" deyü feryâd edüp şaka ederler. Kaçan kim ağaç s …
EÇS VII 45b Karye-i Sun, ibtidâ-i vilâyet-i Ungurus-i bî-nâmûs-ı Nemse
EÇS VII 127a … idi bu germâbe-yi binâ, / Gördükde resm-i tarhını der ehl-i sun‘ olan, / Peh bârek[allâh] özge makâm-ı ferah-fezâ, / Fazlî- …
EÇS VII 45b–46a Bu karye-i Sun nehr-i Tuna kenârında bin aded kefere hâneli ma‘mûr karyedi …
EÇS IV 287b … ç sağ tarafa salınırken cümle bir ağızdan "Halli sun, halli sun" deyü feryâd edüp şaka ederler. Kaçan kim ağaç sol tarafa e …