İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

talusı

14
geçiş
5,2
milyonda
16.961.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
1
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kutadgu Bilig11149,5
Atebetü’l-Hakâyık31.087,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KB D 0,61
AH D 0,49

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: talusı) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
boḍunda62212,4212,682,4595,6
kişide54811,3711,292,2469,0
baġırsaḳ31249,489,191,7332,4
kişi99928,207,772,9979,9
er36977,116,701,7222,0

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“talusı” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (14) →
KB 34 … M ÖGDİSİN AYUR / / sewüg sawçı ıḍtı baġırsaḳ iḍi / boḍunda talusı kişide keḍi
KB 5791 yanutluġ kişi ol kişi eḍgüsi / boḍunda talusı kişi belgüsi
AH 257–260 bu boḍun talusı aḳı er turur aḳılıḳ şėrėf cah cėmal arturur sevilmek tilese …
KB 2117 negü tir eşitgil uḳuşluġ yig er / boḍunda talusı biliglig beg er
KB 2829 kişide talusı köni çın kişi / öḍürgü aŋar birgü aş suw işi
KB 2201 kişide talusı uwutluġ kişi / uwutluġ kişi ol kişide başı
KB 3150 meniŋde yüz üsteŋ anıŋ erdemi / boḍunda talusı kişi ködrümi
KB 1961 boḍunḳa talusı kerek alp atım / beḍük işke ötrü bu bolsa titim
KB 3129 tapuġçı talusı baġırsaḳ bolur / baġırsaḳ tapuġçıġ tilep kim bulur
AH 165–168 … lsün kişiler sini könilik tonın kėḍ ḳoḍup ergilik keḍim ton talusı könilik tonı