İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

tapı

9
geçiş
3,3
milyonda
23.575.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
69
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)2196,4
Kutadgu Bilig795,2

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

ShoR D 0,33
KB D 0,57

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimShoRKBToplam
tapı279
tapi·11

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: tapı) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
bol410910,1210,432,0050,2

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“tapı” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (9) →
KB 2159 negü kelse rabdın tapı bol tapı / özüŋ ḳullulḳı ol tapılıḳ tapı
KB 4282 tükel bay bolayın tise belgülüg / barıŋa tapı bol kötürdüŋ ülüg
ShoR 7.2 /281–290 … k-te 輙復開門 t(e)rkin tavratı y[ana ḳapıġı açıl///] -ḳtı 欲令行人早 tapı bolmış üçün kim yolḳı-çı kişi [///乗明相] 出 arun belgü-ke taya …
KB 2159 negü kelse rabdın tapı bol tapı / özüŋ ḳullulḳı ol tapılıḳ tapı
KB 4680 LXVII. OḌĠURMIŞ ÖGDÜLMİŞKE DÜNYADIN YÜZ EWRÜP BARIŊA TAPI BOLMAḲIN AYUR / / yanut birdi oḍġurmış aydı bu söz / eşitt …
KB 3195 törütmezde aşnu yorıttı ḳaza / ḳazaḳa tapı bol boyun eg uḍa
KB 924 neçe satġaġ erse bu eḍgü kişi / tapı men bolayın bu eḍgü işi
ShoR 6.2.2.4/24–27 /// 正欲四文 uġrayu tapı bolup ataġuluq [namo bud yükünürmn tép] /// [bolup] birle a …
KB 2159 negü kelse rabdın tapı bol tapı / özüŋ ḳullulḳı ol tapılıḳ tapı