İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

tatarlar

35
geçiş
13,0
milyonda
8.253.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
13
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)146,2
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi3413,9

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Mait D 0,00
EÇS D 0,61

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: tatarlar) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
mescidi36527,165,471,6916,9
kapusu32.1475,493,751,6010,1
gibi34.6054,412,651,466,0
yine37.3723,731,971,293,7
ile623.7693,051,281,443,6
yüz312.2723,001,241,001,7
ve18147.9192,000,230,620,5

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“tatarlar” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (35) →
EÇS II 234b–235a … lduğundan "Taşak sahrâsı" derler. Ba‘dehû pederinin na‘şını Tatarlar elinden alup, ılgar ile Bursa'ya getirüp babası câmi‘i saha …
EÇS VI 185b … n, yohsa sizi katl ederiz" {deyüp} birinin kulakların kesüp Tatarlar kulakların yine kâfire yedirdiler. Hemân fakîr kefereler,
EÇS VII 115b … arı ve kıt‘a kıt‘a zî-kıymet girân-bahâ şeyler buldular. Ve Tatarlar bay geray oldular. Ve lâşe-i murdârların uryân edüp vâdî-i …
EÇS VIII 205b … ü'l-vâsi‘ mescidi ve Oruç Paşa mescidi ve Kapucu mescidi ve Tatarlar mescidi ve Harâccı mescidi ve Zencîrli mescid ve Cırcır mes …
EÇS VII 118a–118b … kim her birinde şeb [ü] rûz beşer altışar yüz boza Bekrîsi Tatarlar leb ber-lebdir, zîrâ pâk ü pâkîze sıfâtlı ince elekden geçm …
EÇS III 167b … ı tîğdan geçirüp ol cebbânede hânlarıyla defn etdiklerinden Tatarlar mezârlığı derler. Mufassal hikâyeti Tevârîh-i Âl-i Osmân'da …
EÇS VII 3a Cümle serhadliler ve Tatarlar "İşte biz eyle bir kâfir cem‘iyyeti olan yeri isteriz. Yâ t …
EÇS VI 114a Bunları Tatarlar ve küffârlar yeyüp şâdumân olup bir hây hû ile def‘-i cû‘ e …
EÇS II 239b Ve ziyâret-i Sünbüllü Dede: Tatarlar Kapusundadır.
EÇS II 239b Ziyâret-i eş-Şeyh Alî Mest: Tatarlar Kapusundan içeri tekyesinde âsûdedir.