İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

tilemez

15
geçiş
5,6
milyonda
16.134.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
2
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası11288,8
Kutadgu Bilig454,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,66
KB D 0,59

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: tilemez) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

Bu pencerede en az 3 kez birlikte geçen sözcük yok.

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“tilemez” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (15) →
KuT T. 27/20b3 … ar topraḳ birle arıġ sürüŋler yüzüŋüzke eligleriŋizni andın tilemez taŋrı ḳılsa siziŋ üze emgek tarlıḳ ançası bar tileyür kim a …
KuT T. 32/35b1 … ʿamellerimiz taḳı sizke ʿamelleriŋiz esenlik sizlerniŋ üze tilemez men biligsizlerni
KuT T. 32/13a2 … lemez sen meger kim bolsa sen boynaġuluḳ ḳılıġlı yer içinde tilemez sen kim bolsa sen eḍgülerdin
KuT T. 36/17a1 … llarıŋa anlarḳa kim taptılar hem ḳıldılar eḍgülükler ayġıl: tilemez men sizde anıŋ üze ter meger dostluḳ yaġuḳluḳ içinde kim ki …
KuT T. 29/34a2 44 Destür tilemez sėnde anlar kim biterler taŋrıḳa hem soŋ künke toḳuşsalar m …
KB 2572 öz asġı tilemez baġırsaḳ bolup / beg asġı tiler künde eḍgü ḳolup
KuT T. 37/24b1–3 … s turur eger bitse siz saḳınsa siz bėrür sizke terleriŋizni tilemez sizde mallarıŋıznı
KuT T. 32/18a2 … e sen maŋa sekiz yıl eger tükel ḳılsaŋ on yıl seniŋ üsküŋde tilemez men kim düşvar ḳılmaḳımnı seniŋ üze munu bulġay sen mėni eg …
KuT T. 27/39a1–3 29 men tilemez men kim yansa sen meniŋ yazuḳum birle taḳı seniŋ yazuḳuŋ bi …
KB 6443 ḳanı ol tirigli tawar ḳoḍmadın / iki böz iletti tilemez aḍın