İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

tilese

212
geçiş
78,6
milyonda
1.536.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
5
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası872.283,9
Kutadgu Bilig1251.699,2

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,80
KB D 0,79

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: tilese) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
kimni385012,2110,246,16506,0
eger2633010,626,975,06202,1
kimke124610,578,703,46124,3
köndrür91710,339,723,00109,2
bėrür105910,248,083,1593,9
ḳınayur81210,1910,052,83102,7
taŋrı3590910,005,945,82221,2
tut132409,886,433,5691,0
törütür599,539,792,2361,4
nė6849,386,832,4345,4
sanı5479,317,402,2241,9
tilek61069,276,492,4242,5
tarutur449,2510,642,0059,0
almaḳ469,2310,052,0051,4
ruzini479,239,832,0049,4
üle4119,209,182,0044,6
ḳayuda4159,178,732,0041,6
yarlıḳayur4179,168,551,9940,5
tişiler4199,158,391,9939,4
ḳadaş5919,086,452,2135,1
bilgen51009,046,312,2134,2
adaş4588,926,781,9829,9
cülengbin328,8411,221,7344,2
ḳatılmaḳ338,8410,641,7344,2
köŋül94348,835,042,9145,7
ḳullarındın358,829,901,7337,5
baylıḳ3128,788,641,7330,8
esenlik3148,768,411,7329,7
ḳor3208,737,901,7227,4
yaḳınlıḳ3278,687,471,7225,4
tuçı3298,677,361,7225,0
yas3298,677,361,7225,0
birge3348,647,131,7224,0
özüŋke3368,637,051,7223,6
örtgen3388,626,971,7223,3
til41288,595,641,9623,5
küç41318,585,601,9623,4
işlig3478,576,671,7122,0
bilmek3488,566,641,7121,9
birür3488,566,641,7121,9

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“tilese” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (212) →
KuT T. 37/32b2 … i içre ayġıl: kim kim erklig erür sizke taŋrıdın nerse eger tilese sizke ḳor yas azu tilese sizke asıġ kendü erür taŋrı anı ki …
KB 1979 anıŋ boldı dünya tü ni’met bile / tilese özüŋ yi tilese üle
KuT T. 33/68a2 … amelniŋ yawuzı taḳı kördi anı körklüg ol taŋrı ḳışrur kimni tilese hem köndrür kimni tilese barmasun seniŋ özüŋ olar üze ökünç …
KB 4558 ajunḳa yaḍılmaḳ tilese atıŋ / ümeg eḍgü tutġıl yügürdi atıŋ
KuT T. 25/12b2 … ölmek meger taŋrı yarlıġı birle bitig zamanberilmiş kim kim tilese dünya yanutı bėrür-miz aŋa andın kim kim tilese aḫiret yanu …
KuT T. 36/20b2 … a ḳılġaylartı yer içinde ançası bar indrür endaze birle kim tilese ol ḳullarını bilgen körgen ol
KB 2738 bu yaŋlıġ kişike ınansa bolur / kişilik tilese anıŋdın kelür
KuT T. 33/14a2 … sen kimni kim tilese sen olardın sıġındurur sen saŋa kimni tilese sen kimni tilese sen andın kim seçse sen yime yazuḳ yoḳ sen …
KB 3218 ikide naru barça yılḳı sanı / tilese munı tut tilese anı
KB 1291 erejlig tilese kişi öz künin / könilik içinde tilegü emin