İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

tutuŋ

10
geçiş
3,7
milyonda
21.775.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
3
eserde
2
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)3294,6
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası6157,5
Dede Korkut Kitabı130,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

ShoR D 0,00
KuT D 0,43
DK D 0,00

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimShoRKuTDKToplam
tutuŋ36110
ṭutuŋ··33

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: tutuŋ) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
yaŋa31412,0012,821,7348,1
olarnı52139,529,632,2357,2

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“tutuŋ” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (10) →
KuT T. 26/54b1 … çaḳa tegi kesilmeginçe taŋrı yolı içinde eger yüz ewürseler tutuŋ olarnı öldürüŋ olarnı az vaḳtda bulsa siz olarnı yime tutma …
ShoR 2.2.2.V /4 men bar [çuq yaŋa tutuŋ] ///k’yym qatun birle bö[künte] ınar[u] ul[atı nomluġ oronqa …
KuT T. 37/31a2 9 bitse siz taŋrıḳa hem yalavaçıŋa uluġ tutuŋ anı hem aġırlaŋ anı yime arıġlaŋlar anı erte taḳı keçe
ShoR 2.2.2.V /1–3 sıqıġlıġlar birle men barçuq yaŋa tutuŋ /// béş tilgenimiz yérke tegürüp : köŋülin saqı[nıp tilin s …
ShoR 2.2.3.R /4 … alqu] /// tözünler ıdoqlar yme maŋa /// // men barçuq yaŋa tutuŋ /// / / V ikinti yéti ygrmi
KuT T. 38/81b2 6 Tutuŋ olarnı anda kim turduŋız barlıḳıŋızdın zahmet tegürmeŋ olar …
DK IX 48 meydandaḳi şol oġlanı tutuŋ ḳarusından aġ ellerin baġlaŋ ġafillüçe görklü başın kesüŋ a …
KuT T. 26/57a1 … ar sizdin kemişmeseler sizke ėlleşmek yıġmasalar eliglerini tutuŋ olarnı öldrüŋ olarnı ḳayu yerde kim bulsa siz olarnı bu ögü …
KuT T. 26/40b1–2 71 ey anlar kim kirtgündiler tutuŋ sazıŋıznı çıḳıŋlar ögür ögür azu çıḳıŋlar ḳamuġ bir yolı
KuT T. 38/21a3 … n tezginmek baylar ara sizdin nė kim keldürse sizke yalavaç tutuŋ anı nė kim yıġsa sizke andın yıġılıŋlar ḳorḳuŋlar taŋrıda o …