İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

ulam

14
geçiş
5,2
milyonda
16.960.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
4
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kutadgu Bilig11149,5
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi31,2

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KB D 0,75
EÇS D 0,29

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: ulam) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
kesüksüz4412,8314,562,0080,9
bayatım31311,8312,441,7346,6
selam35410,5010,391,7337,5

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“ulam” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (14) →
KB 3273 munu sözledim söz bitigin ulam / tükettim sözümni ḳurıttım ḳalem
KB 3714 devat ḳoldı kaġaz kötürdi ḳalem / iligke bitig başladı söz ulam
KB 5054 … anut birdi oḍġurmış aydı selam / bilip ḳılmadım men eŋ aşnu ulam
KB 61 … eniŋdin bularḳa üküş miŋ selam / tegürgil iḍim sen kesüksüz ulam
KB 1348 … ewüg sawçıḳa miŋ meniŋdin selam / tegürsün bayatım kesüksüz ulam
KB 1199 ölümke asıġ ḳıldı erse ot em / otaçı turu ḳalġay erdi ulam
KB 6520 tözü tört isiŋe meniŋdin selam / tegür ay bayatım tutaşı ulam
KB 293 kiçig oġlanıġ kör uḳuşḳa ulam / yaşı yetmeginçe yorımaz ḳılam
KB 3906 tözü işleriŋe yime ök selam / tegürsün bayatım kesüksüz ulam
EÇS VIII 191a … üm geyerken karşu tarafda kırk elli bin kadar Kalmık askeri ulam ulam ulap gelerek nümâyân oldu.