İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

uman*

5 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
9
geçiş
3,3
milyonda
5
biçim
3
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası252,5
Dede Korkut Kitabı130,8
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi62,5

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,33
DK D 0,00
EÇS D 0,49

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: umaniçse) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
hatman34910,7311,161,7340,7
andan48.9483,874,071,8815,2
ve6147.9190,410,600,841,0

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (9) →
EÇS X Y38a … ndan Hatman Zaporoska, andan Hatman Hırıstina, andan Hatman Uman, andan Hatman Gürlev, andan Hatman Çehril.
DK IV 59 … lere neẕir virdüm yanum al[a] baḳduġumda ḳonşuma eyü baḳdum umanına usanına aş yidürdüm aç görsem ṭoyurdum yalınçaḳ görsem ṭona …
KuT T. 30/22b2 31 meger umunçsuz rahmetdin umandı kim bolsa yüknügliler birle
EÇS I 87a İcmâl-i sefer-i hümâyûn gazâ-yı Umaniçse, azîmet-i hümâyûn-ı padişâh-ı zafer-makrûn: Bizzât kendüler …
KuT T. 31/3a1 … 0 ... meniŋ tapa kim taŋrılarıŋız bir taŋrı ol yana kim kim umanur erse ya ḳorḳar erse iḍisiŋe tuşmaḳnı ḳılsun tuşmaḳnı eḍgü i …
EÇS VI 32b Menzil-i karye-i Umaniçse: Sâfî Sırf ve Bulgar kefereleridir.
EÇS I 87a … ıl Ahmed Paşa'yı serdâr-ı mu‘azzam edüp feth-i kal‘a-i azîm Umaniçse ve kal‘a-i (---)
EÇS VI 141b … alup Öziçe'den cânib-i kıbleye 4 sâ‘atde, menzil-i karye-i Umaniçse, andan Tornik yaylası dağın aşup 5 sâ‘atde,
EÇS X Y452b … Berabaş ve Andırya ve şeremet ve Zaporoska ve Hırıstina ve Uman ve Gözlev ve Çehril; bunlar Leh kralına tâbi‘ hatmanlardır.