Veriyi tablo olarak gör
| Eser | Geçiş | Milyonda |
|---|---|---|
| Kutadgu Bilig | 20 | 271,9 |
| Dede Korkut Kitabı | 1 | 30,8 |
| Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi | 15 | 6,1 |
Metin içindeki dağılım
Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).
Yazım değişkeleri
Tarihsel ses ve yazım denklikleri →Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.
Eserlere göre kullanım
Tüm anlam ayrışmaları →Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: ursa) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.
Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.
Eşdizimlilik
Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.
Hemen solunda
Hemen sağında
Biçim ailesi
ursa* ile tüm bağlamlar →“ursa” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.
Örnek bağlamlar
Tümü (36) →| EÇS VII 177b | … kulunları zor atlar olurlar kim bir at ana yetmez ve düşman | ursa | ölmez at olur. |
| EÇS IX Y265b | "Vallâhi sizi Benî Zühd ve Benî Âl-i Umûr | ursa | gerekdir, gâfil olman" deyü evvelki dillerin diline bu dil … |
| EÇS I 17a | … anat ursa garbda kaht [u] galâ olur derlerdi. Mîkâ’îl sayha | ursa | şimâl cânibinde bir sâhib-hurûc zuhûr eder derlerdi. Azrâ’î … |
| KB 286 | ḳılıç | ursa | bıçsa yaġı boynını / törü birle tüzse ili boḍnını |
| EÇS I 17a | … ânibinde bir sâhib-hurûc zuhûr eder derlerdi. Azrâ’îl sayha | ursa | cemî‘i dünyâda tâ‘ûn olur deyü havf ederlerdi. Bu timsâller … |
| EÇS I 17a | … rsa şark cânibi ganîmet olur derlerdi. İsrâfîl sûreti kanat | ursa | garbda kaht [u] galâ olur derlerdi. Mîkâ’îl sayha ursa şimâ … |
| KB 2178 | ḳalın ḳaznaḳ | ursa | bu altun kümüş / itilse ili artsa ol kend uluş |
| EÇS VII 61b–62a | … mir teneke örtülü kıbâbları üzre haç alemlerine güneş 62a | ursa | ol haç alemlerin mutallâsı şa‘şa‘asından Hudâ hakkıyçün âde … |
| EÇS I 17a | … rurlardı. Yılda bir kerre Cebrâ’îl sûreti kanat kakup sayha | ursa | şark cânibi ganîmet olur derlerdi. İsrâfîl sûreti kanat urs … |
| KB 295 | ḳalı tilwe | ursa | kör ölse kişi / ölüm yoḳ aŋar hem birilmez şişi |