Veriyi tablo olarak gör
| Eser | Geçiş | Milyonda |
|---|---|---|
| Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası | 1 | 26,3 |
| Dede Korkut Kitabı | 11 | 339,1 |
| Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi | 39 | 15,9 |
Metin içindeki dağılım
Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).
Yazım değişkeleri
Tarihsel ses ve yazım denklikleri →Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.
Eserlere göre kullanım
Tüm anlam ayrışmaları →Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: vay) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.
Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.
Eşdizimlilik
Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.
| Eşdizim | Birlikte | Toplam | Konum | logDice | MI | t | G² |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| duvağum | 4 | 3 | 11,25 | 13,11 | 2,00 | 70,4 | |
| iyesi | 4 | 6 | 11,17 | 12,11 | 2,00 | 62,8 | |
| umudı | 4 | 7 | 11,14 | 11,88 | 2,00 | 60,9 | |
| karnım | 4 | 12 | 11,02 | 11,11 | 2,00 | 55,1 | |
| babacığım | 3 | 2 | 10,86 | 13,28 | 1,73 | 52,8 | |
| cânımdan | 3 | 2 | 10,86 | 13,28 | 1,73 | 52,8 | |
| hâline | 4 | 20 | 10,85 | 10,37 | 2,00 | 50,4 | |
| alnum | 3 | 3 | 10,83 | 12,69 | 1,73 | 52,8 | |
| yigidüm | 3 | 23 | 10,38 | 9,75 | 1,73 | 35,0 | |
| hay | 9 | 175 | 10,35 | 8,41 | 2,99 | 87,6 | |
| meded | 6 | 128 | 10,10 | 8,28 | 2,44 | 57,3 | |
| başum | 3 | 42 | 10,05 | 8,88 | 1,73 | 31,2 | |
| oğul | 5 | 270 | 9,00 | 6,94 | 2,22 | 38,3 | |
| al | 4 | 237 | 8,83 | 6,80 | 1,98 | 29,9 | |
| kimi | 9 | 783 | 8,47 | 6,25 | 2,96 | 60,5 | |
| feryâd | 3 | 473 | 7,55 | 5,39 | 1,69 | 16,6 | |
| bire | 3 | 583 | 7,28 | 5,09 | 1,68 | 15,4 | |
| deyü | 11 | 6.007 | 5,89 | 3,60 | 3,04 | 35,0 | |
| iki | 3 | 9.417 | 3,38 | 1,08 | 0,91 | 1,3 | |
| ve | 9 | 147.919 | 0,99 | -1,31 | -4,46 | 10,8 |
Hemen solunda
Hemen sağında
Dağılımsal komşular deneysel
Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.
Biçim ailesi
vay* ile tüm bağlamlar →“vay” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.
Örnek bağlamlar
Tümü (51) →| EÇS I 87a | … h içinde bulunup etdi pesend / Âh edüp Manyalı dedi târîhin | vay | Zarnata. / Sene 1081 |
| EÇS VI 111a–111b | "Hay meded | vay | meded bire Türk askeri bu kayıklarla kal‘aya yürüyüş eder" … |
| EÇS X Y420a | … herîf kalkup reftâr güftâr edüp semâ‘ ederken "Vay karnım, | vay | karnım" diyerek melik yanına gelüp, |
| EÇS VI 9a | vay | ||
| DK III 95 | yırtdı vay al duvaġum iyesi vay alnum başum umudı | vay | şah yigidüm vay şahbaz yigidüm ṭoyınça yüzine baḳmaduġum ḫa … |
| EÇS VI 74a | "Hay meded vay ey | vay | kitâbımızda yazdığı üzre Osmânoğullarından Sarı Grando Süle … |
| EÇS V 80b | … âda ale't-tertîb dizüp cümlesin uryân edüp kimi hay ve kimi | vay | ve kimi kelime-i şahâdet getirüp, kimi "Vay anacığım", kimi … |
| EÇS I 115a | " | Vay | gözüm çıkdı" deyü feryâda başladı. Biz dahi, |
| EÇS I 13a | … u va mavra matyamu va psiçemu va psihulemu" ya‘nî "Vay oğul | vay | cânımdan sevgülüm vay iki gözlerim vay (---)" deyü feryâdla … |
| EÇS V 80b | … e kimi kelime-i şahâdet getirüp, kimi "Vay anacığım", kimi " | Vay | babacığım" ve kimi "Vay oğulcuğum" deyü feryâd ü nâlân eder … |