İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

vaz*

27 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
374
geçiş
138,6
milyonda
27
biçim
2
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)146,2
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi373152,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Mait D 0,00
EÇS D 0,90

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: vazı) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
yed768312,419,698,71988,2
haml314411,259,315,56368,8
mu‘ayyeneleri273211,099,575,19340,0
mu‘ayyenelerin273211,099,575,19340,0
esâs12359,918,273,45118,4
alırlar162029,836,163,94106,4
esâsı11989,586,663,2881,1
kâdir142919,435,443,6678,9
lahmiyye8139,409,122,8291,6
beyânında8349,337,732,8271,8
talebelerine7199,198,382,6470,3
âciz7729,016,452,6249,5
edemez81389,005,712,7748,1
emîninden6238,957,882,4455,3
etmeğe179208,754,063,8864,1
değillerdir82478,724,872,7338,8
beher82828,644,682,7236,7
ferd5438,626,712,2137,2
yevmiyye5598,566,262,2133,9
hâtûn61498,555,182,3831,7
neferâtları105168,524,132,9838,6
oğlanı5808,505,822,2030,8
dersi5818,495,802,2030,7
ta‘yîn83598,484,332,6933,0
etmeyüp105678,443,992,9636,8
hamlde448,449,822,0054,4
mu‘ayyene448,449,822,0054,4
vâsıldır4118,418,361,9940,0
mâhbemâh4218,377,421,9934,0
binâsı73768,264,072,4926,5
mâh4748,195,611,9623,5
ayda51968,174,522,1421,9
e’imme4878,155,371,9522,2
usret4908,145,321,9521,9
etmezler4948,135,261,9521,6
yevm41038,105,131,9420,8
ferdi41108,085,041,9420,3
tarh41258,044,851,9319,3
mu‘ayyeneli338,039,821,7340,8
mu‘ayyenleri338,039,821,7340,8

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (374) →
EÇS X Y286a … den girüp "Dahil yâ sultân!" dese aslâ hâkim tarafından ana vaz‘-ı yed edüp alamazlar. Ammâ ol hareme giren âdem tahkîk mütteh …
EÇS X Y219a … kîsedârları otuz iki neferdir, yevmiyye ikişer akçe mîrîden vazîfeleri var idi, İbrâhîm Paşa ref‘ etdi.
EÇS X Y280b … çeri bir kâtil ve bir harâmî ve bir medyûn dâhil olsa hâkim vaz‘-ı yed edüp almağa kâdir olamaz. Eğer ol âdem tahkîk bir kabâh …
EÇS III 42b–43a … kaya şak olup bir nâka âşikâre olup sehel vakt içinde nâka vaz‘-ı haml edüp andan bir mahbûb köçecik tevellüd edüp kâmil otuz …
EÇS III 42b … edindiklerinde derûn-ı kabrden bir sayha-i elîm zâhir olup vaz‘-ı yed eden küffârların cümlesi ol sayhadan helâk olup cümlesi …
EÇS IX Y57b–Y58a … a‘mûrdur. Cümlesinin san‘atı biribirine mugâyir ve tarzı ve vaz‘-ı esâsı kezâlik sâ’ir ü zâyir olacak bir şehr-i nâdirdir. ⟦Y …
EÇS IX Y22b … ders-i âmları olan şeyhülislâmlara hâss olup iki bin guruş vazîfe-i mu‘ayyene hâsıl olur mukâta‘a bir göldür.
EÇS II 289b … ükde sekbân, sarıca haşerâtları bu Ermeni kızını haber alup vaz‘-ı yed etmek murâd etdiklerinde bu kız eydür. "Ey Ebû İshâk ta …
EÇS X Y64a … olup Selîm Şâh bu kullara hayr du‘â edüp kânûn-ı kadîm üzre vazîfe-i mu‘ayyenelerin ve me’kûlât [u] meşrûbâtların kemâkân ihsân …
EÇS III 101b–102a … lîkımız kalmayup bir senedir mevâcib yüzü görmedik. Elbette vazîfe-i mu‘ayyenemiz gelmezse kal‘a-i Azak-ı adâyı hâli üzre bırağu …