İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

yansa

14
geçiş
5,2
milyonda
16.925.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
2
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası11288,8
Kutadgu Bilig340,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,66
KB D 0,29

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: yansa) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
eger33308,167,771,7226,5

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“yansa” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (14) →
KuT T. 37/59a3 … ol kim yaġılıḳ ḳılur ḳaçan yanġınça taŋrınıŋ fermanıŋa eger yansa yaraşturuŋlar ol iki ara könilik bile dad bėriŋler ol taŋrı …
KB 5072 … / / ilig aydı begke iḍi keḍ yawuz / tilin sözlemiştin yana yansa öz
KuT T. 28/73b3 … keldi sizke [açmaḳ] eger yıġılsa siz ol yaḫşıraḳ sizke eger yansa siz yanġay-miz hiç asıġ ḳılmaz sizdin ögürüŋüz nerse neçeme …
KuT T. 31/61b2 82 men üküş örtgen men kim ki yansa bitse hem ḳılsa eḍgülük yana köni yolḳa könse
KuT T. 25/11b2 … azu öldürülse yanġay erdiŋiz [mü] kiḍinleriŋiz üze kim kim yansa iki ökçesi üze hiç ziyan ḳılmaġay taŋrıḳa nerse her-ayine y …
KuT T. 27/58b2 54 ey anlar kim bittiler kim kim yansa sizdin anıŋ dinidin munu keldrür taŋrı boḍnı sewer olarnı h …
KB 2390 yaġı ḳaçsa tap ḳıl eḍerme yıraḳ / ḳalı yandru yansa ḳaçumaz aḍaḳ
KB 5012 yaşıḳ yirke yansa yüzin kizlese / kömür ḳırtışı dünya yüzke basa
KuT T. 36/7b2 … aŋar taŋrı üḍrer aŋar kimni kim tilese köndrür aŋar kim kim yansa
KuT T. 27/45b3 39 kim kim yansa zulminde kiḍin oŋarsa ol taŋrı tevbe bėrür anıŋ üze ol taŋr …